Quan hệ quốc phòng Philippines-Hàn Quốc chuyển hướng sang hợp tác công nghiệp

Maria T. Reyes

Quan hệ quốc phòng giữa Philippines và Đại Hàn Dân Quốc (Hàn Quốc) đang bước vào giai đoạn mà hợp tác công nghiệp có thể trở nên quan trọng về mặt chiến lược không kém hoạt động mua sắm vũ khí. Manila ngày càng tìm đến các công ty quốc phòng Hàn Quốc để đáp ứng yêu cầu về năng lực, trong khi Seoul coi Philippines là một đối tác quan trọng để mở rộng phạm vi hoạt động của ngành công nghiệp quốc phòng Hàn Quốc trong khu vực.

Quan hệ này có nền tảng lâu đời: Lực lượng Vũ trang Philippines (AFP) lần đầu tiên triển khai lực lượng ra nước ngoài trong Chiến tranh Triều Tiên năm 1950. Giảng viên Deryk Baladjay thuộc Khoa Nghiên cứu Quốc tế, Đại học De La Salle ở Manila, nói với DIỄN ĐÀN rằng trải nghiệm chung trong thời chiến đã tạo nền tảng để hai nước tăng cường hợp tác quốc phòng qua nhiều thập niên.

AFP đang vận hành ngày càng nhiều hệ thống do Hàn Quốc sản xuất, trong đó có máy bay tiêm kích FA-50. Công ty quốc phòng HD Hyundai có trụ sở tại Hàn Quốc đã ký các hợp đồng đóng 12 tàu hải quân cho Philippines, trong đó 6 chiếc đã được bàn giao. Bên lề Đối thoại Quốc phòng Seoul vào đầu tháng 9 năm 2026, lãnh đạo doanh nghiệp và các quan chức quốc phòng Philippines đã thảo luận về việc tiếp tục hỗ trợ hiện đại hóa Hải quân Philippines.

Manila và Seoul cũng đang hợp tác với Hoa Kỳ, đồng minh lâu năm của cả hai nước, để mở rộng năng lực đóng tàu.

Ông Baladjay cho rằng khi Manila hướng tới khả năng tự chủ quốc phòng cao hơn, nước này cần bảo đảm hoạt động mua sắm tạo ra năng lực bền vững thay vì sự phụ thuộc vào các nhà cung cấp nước ngoài.

Ông nói: “Các nền tảng của Hàn Quốc chiếm một phần đáng kể trong danh mục hiện đại hóa của Lực lượng Vũ trang Philippines, đặc biệt là Hải quân Philippines và Không quân Philippines”. “Điều này tạo ra một hình thức khả năng tương tác trên thực tế quan trọng: nhân sự Philippines hiện đã vận hành, bảo dưỡng và huấn luyện trên các hệ thống có nguồn gốc từ Hàn Quốc. Do đó, quan hệ hợp tác có thể tiến xa hơn hoạt động mua sắm, hướng tới hợp tác trong toàn bộ vòng đời — huấn luyện, bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu, hậu cần, phụ tùng, nâng cấp và duy trì khả năng hoạt động”.

Những dấu hiệu cho thấy sự chuyển dịch này đã xuất hiện. Vào tháng 6 năm 2026, tại cuộc họp lần thứ 27 của Ủy ban Chung về Công nghiệp Quốc phòng và Hậu cần giữa hai nước, các quan chức đã thảo luận về việc mở rộng hợp tác vượt ra ngoài hoạt động mua sắm, với sự tham gia của 9 công ty quốc phòng Hàn Quốc. Vài tháng trước đó, Korea Aerospace Industries đã ký hợp đồng hậu cần trị giá 1.820 tỷ đồng (70 triệu đô la Mỹ) để hỗ trợ đội máy bay chiến đấu FA-50PH do Hàn Quốc sản xuất của Không quân Philippines đến năm 2028, qua đó mở rộng hợp tác vượt ra ngoài hoạt động mua sắm máy bay ban đầu.

Manila và Seoul đang mở rộng hợp tác công nghiệp và an ninh trong bối cảnh tình hình địa chính trị bất định. Philippines thường xuyên đối mặt với các vụ xâm nhập và hành vi quấy nhiễu trên biển của lực lượng hải cảnh và dân quân biển thuộc Đảng Cộng sản Trung Quốc, trong khi Hàn Quốc phải đối phó với các chương trình tên lửa đạn đạo và vũ khí hạt nhân bất hợp pháp của chế độ Bắc Triều Tiên.

Tại hội nghị thượng đỉnh ở Manila vào tháng 3 năm 2026, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. và Tổng thống Hàn Quốc Lee Jae-myung tái khẳng định tầm quan trọng của việc tuân thủ luật pháp quốc tế và các quy tắc, chuẩn mực trên biển.

Ông Baladjay nêu một số dấu hiệu cho thấy liệu hợp tác công nghiệp giữa hai nước có mở rộng thành một quan hệ đối tác chiến lược rộng hơn hay không, trong đó có các cơ chế thể chế giúp tinh giản hoạt động hợp tác quân sự lâu dài, và một mối quan hệ công nghiệp quốc phòng tập trung vào phát triển năng lực thay vì gia tăng mua sắm.

Ông cho biết mối quan hệ này đã “phát triển đáng kể theo hướng quan hệ quốc phòng-công nghiệp và quan hệ giữa bên cung cấp với khách hàng, đặc biệt thông qua hoạt động xuất khẩu quốc phòng của Hàn Quốc cho AFP”. “Cuối cùng, sự chuyển đổi từ quan hệ giữa bên cung cấp với khách hàng sang quan hệ đối tác chiến lược sẽ được thể hiện qua việc Seoul và Manila có bắt đầu cùng thực hiện những điều mà hai bên sẽ không thể hoặc không sẵn sàng thực hiện nếu chỉ duy trì quan hệ thương mại hay không”.

Maria T. Reyes là cộng tác viên của DIỄN ĐÀN, đưa tin từ Manila, Philippines.