Bắc Triều Tiên, Nga lách các lệnh trừng phạt của LHQ để hỗ trợ ngành công nghiệp máy bay không người lái của Moscow

Nhân viên DIỄN ĐÀN

Bắc Triều Tiên đã cử lao động sang Nga để sản xuất máy bay không người lái quân sự, vi phạm các nghị quyết của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc, theo báo cáo của một nhóm giám sát quốc tế, trong đó lưu ý số lao động Bắc Triều Tiên làm việc tại Nga đã tăng mạnh kể từ khi Moscow bắt đầu cuộc chiến với Ukraine năm 2022.

Theo báo cáo của Nhóm Giám sát Trừng phạt Đa phương (MSMT), ước tính có tổng cộng 100.000 lao động Bắc Triều Tiên đang làm việc ở nước ngoài, chủ yếu tại Trung Quốc và Nga.

Báo cáo tháng 9 năm 2026 cho biết: “Ít nhất 17 quốc gia bị nghi ngờ tiếp tục tiếp nhận lao động, tạo ra khoảng 11,6 nghìn tỷ đến 20,6 nghìn tỷ đồng (450 triệu đến 800 triệu đô la Mỹ) trong năm 2025 để tài trợ cho các chương trình vũ khí hạt nhân và tên lửa đạn đạo bất hợp pháp của [Bắc Triều Tiên]”.

Báo cáo cho biết ước tính có 15.000 đến 30.000 người Bắc Triều Tiên làm việc tại Nga, trong đó có một nhóm được bố trí tại các cơ sở ở Đặc khu Kinh tế Alabuga, nơi lắp ráp phương tiện bay không người lái (UAV) để lực lượng vũ trang Nga sử dụng chống lại Ukraine.

Kể từ cuối năm 2021, nhà máy UAV và các cơ sở liên quan trong khu này đã mở rộng từ hai tòa nhà thành một quần thể 17 cơ sở với tối đa 116 tòa nhà, sản xuất hơn 5.500 máy bay không người lái mỗi tháng phục vụ cuộc chiến ở Ukraine, theo Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), một tổ chức nghiên cứu có trụ sở tại Hoa Kỳ.

Số lượng lao động nhập cảnh bắt đầu tăng từ năm 2020, khi Nga cho phép những người có thị thực sinh viên được đi làm, tạo ra một chiêu thức ngụy trang lao động Bắc Triều Tiên thành sinh viên. Việc triển khai này vi phạm nghị quyết của Hội đồng Bảo an LHQ yêu cầu các thành viên LHQ hồi hương công dân Bắc Triều Tiên có thu nhập trước cuối năm 2019.

Báo cáo cho biết Bắc Triều Tiên và Nga “đã xây dựng một hệ sinh thái né tránh các lệnh trừng phạt do nhà nước điều hành trên quy mô rộng”. Tờ The Wall Street Journal đưa tin Nga đã cấp hơn 36.000 thị thực cho người Bắc Triều Tiên trong năm 2025, gấp bốn lần tổng số của năm 2024.

Nhà lãnh đạo Bắc Triều Tiên Kim Jong Un, người đã cung cấp tên lửa và lực lượng vũ trang cho Moscow để chiến đấu tại Ukraine, đưa lao động ra nước ngoài nhằm tài trợ cho các chương trình vũ khí bất hợp pháp của mình và củng cố liên minh với Tổng thống Nga Vladimir Putin. Các nhà phân tích cho rằng những hành động của Kim cho thấy ông ta sẵn sàng đặt người dân Bắc Triều Tiên vào tình thế nguy hiểm để phục vụ các mục tiêu của mình.

Ông Peter Ward, nghiên cứu viên tại Viện Sejong, một tổ chức nghiên cứu ở Đại Hàn Dân Quốc (Hàn Quốc), nói với tờ báo: “Mối quan tâm lớn của Kim không phải là việc lao động Bắc Triều Tiên bị thiệt mạng”. “Động cơ của ông ta là tài chính”.

MSMT ước tính mỗi lao động Bắc Triều Tiên tại Nga tạo ra mức thu nhập trung bình 195 triệu đồng (7.500 đô la Mỹ) mỗi năm, nhưng chế độ Bắc Triều Tiên tịch thu tới 90% khoản thu nhập này. Trong một số trường hợp, khoản tiền bị thu vượt quá thu nhập, khiến người lao động mắc nợ Bình Nhưỡng.

Ông Victor Cha, chủ tịch Ban Địa chính trị và Chính sách Đối ngoại kiêm chủ tịch chuyên trách về Hàn Quốc tại CSIS, nói với các nhà lập pháp Hoa Kỳ vào tháng 9 năm 2026: “Chính quyền này đang bán sức lao động của công dân mình theo một thỏa thuận cấp nhà nước, kiểm soát việc họ có được rời đi hay không và thu phần lớn tiền lương của họ”.

Ước tính có 20.000 đến 70.000 lao động Bắc Triều Tiên được triển khai tại Trung Quốc. Báo cáo của MSMT cho thấy, dù đã có đợt hồi hương tạm thời tới 20.000 lao động trong giai đoạn 2023-2025, khoảng 10.000 lao động Bắc Triều Tiên mới vẫn đã đến Trung Quốc trong khoảng thời gian từ tháng 1 năm 2025 đến tháng 1 năm 2026.

MSMT gồm Úc, Canada, Pháp, Đức, Ý, Nhật Bản, Hà Lan, New Zealand, Hàn Quốc, Vương quốc Anh và Hoa Kỳ. Nhóm được thành lập vào tháng 10 năm 2024 nhằm giám sát việc thực thi các lệnh trừng phạt của LHQ đối với Bắc Triều Tiên sau khi Nga và Trung Quốc loại bỏ cơ chế thực thi trước đây của Hội đồng Bảo an. Nga đã phủ quyết và Trung Quốc bỏ phiếu trắng đối với việc gia hạn hội đồng chuyên gia LHQ trước đó, nơi đã giám sát việc thực thi các lệnh trừng phạt liên quan đến các chương trình hạt nhân và tên lửa của Bắc Triều Tiên trong 15 năm.