Ấn Độ, Indonesia và Nhật Bản tìm hiểu khuôn khổ quốc phòng ba bên

Mandeep Singh

Ấn Độ, Indonesia và Nhật Bản đang đặt nền móng cho một khuôn khổ quốc phòng ba bên, một dấu hiệu khác cho thấy khu vực đang chuyển dịch theo hướng xây dựng các cơ chế an ninh đa phương quy mô nhỏ, linh hoạt, hoạt động song song với các cấu trúc liên minh hiện có.

Động thái này được thúc đẩy sau cuộc gặp giữa Bộ trưởng Quốc phòng Ấn Độ Rajnath Singh và Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Shinjiro Koizumi tại Ấn Độ vào tháng 8 năm 2026, diễn ra sau chuyến thăm Ấn Độ của Thủ tướng Nhật Bản Sanae Takaichi vào tháng trước. Ông Koizumi cho biết ông và ông Singh đã thảo luận về việc nhanh chóng mở rộng hợp tác quốc phòng theo tầm nhìn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở, đồng thời nhất trí rằng hai nước nên thúc đẩy hợp tác ba bên với Indonesia.

Các nhà phân tích cho rằng một khuôn khổ ba bên sẽ kết hợp những thế mạnh bổ trợ cho nhau: công nghệ quốc phòng tiên tiến của Nhật Bản, nền tảng công nghiệp quốc phòng đang mở rộng của Ấn Độ và vị trí của Indonesia dọc các điểm nghẽn hàng hải quan trọng, trong đó có các eo biển Malacca và Sunda.

Hợp tác ngày càng tăng giữa các nước này bao gồm cuộc tập trận hải quân đầu tiên của ba nước tại Biển Andaman gần Eo biển Malacca vào tháng 2 năm 2026; gói quốc phòng trị giá 15,6 nghìn tỷ đồng (600 triệu đô la Mỹ) được Jakarta và New Delhi ký kết vào tháng 7 năm 2026, trong đó có các tên lửa hành trình siêu thanh BrahMos do Ấn Độ sản xuất; và lần đầu tiên Nhật Bản triển khai máy bay chiến đấu tới Ấn Độ vào tháng 9 năm 2026 để tham gia cuộc tập trận Veer Guardian.

Ông Dharma Agastia, phó giáo sư tại Viện Nghiên cứu Tương lai Đại dương và Hàng hải thuộc Đại học Hiroshima nói với DIỄN ĐÀN: “Nhật Bản và Ấn Độ đã cho thấy họ sẵn sàng xuất khẩu các trang thiết bị mà Indonesia cần, trong đó Nhật Bản cung cấp các tàu khu trục tiên tiến còn Ấn Độ cung cấp tên lửa BrahMos”. Ông lưu ý rằng Jakarta đang đa dạng hóa các quan hệ đối tác quốc phòng trong quá trình hiện đại hóa quân đội.

Ông Agastia cho biết hỗ trợ nhân đạo và ứng phó thảm họa là một lĩnh vực tiềm năng cho hợp tác ba bên, đồng thời dẫn việc nhân sự và phương tiện của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản được triển khai để ứng phó với các vụ cháy rừng tại khu vực Kalimantan của Indonesia vào tháng 9 năm 2026. Tương tự, các cuộc diễn tập tại Biển Andaman có thể mở đường cho các cuộc tập trận hải quân ba bên được tổ chức thường xuyên.

Theo một tuyên bố chung, trong cuộc gặp, ông Koizumi và ông Singh đã đề cập đến các cuộc tập trận hàng hải mang tính dấu mốc với Indonesia. “Với mục tiêu có cách tiếp cận toàn diện đối với khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương và cùng đóng góp cho hòa bình, ổn định trong khu vực và trên thế giới, hai bên nhất trí tiếp tục tăng cường hợp tác với các nước thứ ba thông qua các hoạt động trao đổi cấp cao, tập trận và các sáng kiến liên quan khác”.

Bà Rajeswari Pillai Rajagopalan, chuyên gia nghiên cứu cấp cao thường trú tại Viện Nghiên cứu Chính sách Chiến lược Úc, nói với DIỄN ĐÀN rằng quan hệ đối tác ba bên đang hình thành phản ánh xu hướng ngày càng ưu tiên hình thức hợp tác này thay vì một cấu trúc an ninh bao trùm duy nhất.

Indonesia, quốc gia đăng cai cuộc tập trận đa quốc gia Siêu Lá chắn Garuda vào tháng 8 và tháng 9 năm 2026, đang mở rộng quan hệ quốc phòng với Hoa Kỳ và các đối tác khác, đồng thời duy trì chính sách đối ngoại “tự do và chủ động”. Theo hai ông Agastia và bà Rajagopalan, Jakarta muốn bảo đảm vai trò trung tâm liên tục của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á gồm 11 thành viên, tổ chức mà Indonesia là một trong những nước sáng lập.

Hiện tại, Jakarta, New Delhi và Tokyo đang xây dựng quan hệ thông qua các cuộc tập trận chung, chuyển giao công nghệ và các sáng kiến nhận thức về miền hàng hải, qua đó tạo thêm sự linh hoạt cho cấu trúc an ninh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Mandeep Singh là cộng tác viên của DIỄN ĐÀN, đưa tin từ New Delhi, Ấn Độ.