Quan hệ quốc phòng Ấn Độ-Việt Nam phát triển thành quan hệ đối tác đa quân chủng

Mandeep Singh

Ấn Độ và Việt Nam đang thúc đẩy hợp tác quốc phòng giữa các quân chủng, một sự mở rộng quan hệ phản ánh những lo ngại an ninh ngày càng gia tăng cùng lợi ích chung về ổn định khu vực và các tuyến hàng hải an toàn.

Nhà phân tích quốc phòng Nguyễn Thế Phương, hiện sống tại Úc nói với DIỄN ĐÀN: “Quan hệ quân sự Ấn Độ-Việt Nam đã chuyển từ đối thoại chiến lược sang hội nhập chiến thuật sâu rộng”.

Hai nước đã nhất trí vào tháng 5 năm 2026 nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược Toàn diện Tăng cường, và lãnh đạo lực lượng cảnh sát biển hai nước đã gặp nhau tại Ấn Độ vào tháng 8 để thảo luận về việc tăng cường các hoạt động tiếp xúc và phối hợp tác chiến. Các cuộc đàm phán diễn ra khi lực lượng hải quân hai nước tiến hành lần thứ hai Cuộc diễn tập SAHYOG HOP-TAC, nhằm nâng cao khả năng tương tác chiến thuật và hoạt động tìm kiếm cứu nạn trong các đợt tập trận tại Vịnh Bengal.

Ông Phương cho biết New Delhi đã xây dựng một quan hệ đối tác mang tính thực chất hướng tới mục tiêu nâng cao sự sẵn sàng tác chiến của Hà Nội, với các huấn luyện viên Ấn Độ làm việc trực tiếp tại các học viện của Việt Nam để đào tạo phi công tiêm kích và thủy thủ đoàn tàu ngầm.

Việc chuyển giao trang thiết bị là một phần ngày càng lớn của quan hệ đối tác này. Ông Phương lưu ý rằng Ấn Độ đã tặng tàu hộ tống tên lửa INS Kirpan cho Việt Nam vào năm 2023 và đã đóng 12 tàu tuần tra cao tốc cho Việt Nam. Trong khi đó, New Delhi đã đồng ý bán hệ thống phòng thủ tên lửa bờ biển BrahMos cho Hà Nội, và hai nước đã ký thỏa thuận hỗ trợ hậu cần chung nhằm đơn giản hóa việc tiếp nhiên liệu và cập cảng.

Ấn Độ đã cấp cho Việt Nam hạn mức tín dụng khoảng 13.000 tỷ đồng (500 triệu đô la Mỹ) để mua sắm trang bị quốc phòng, chủ yếu là tàu tuần tra, phần còn lại có thể dùng để nâng cấp hải quân và ắc quy tàu ngầm, theo trang web Naval News đưa tin vào tháng 9 năm 2026. Ngoài ra, Ấn Độ đã đề nghị hỗ trợ bảo dưỡng, sửa chữa và đại tu cho đội máy bay tiêm kích và tàu ngầm của Việt Nam.

Ông Phương cho biết: “Việt Nam đang tận dụng chuyên môn của Ấn Độ để hiểu toàn diện cách vận hành của một lực lượng hải quân hiện đại có khả năng hoạt động xa bờ, từ cấu trúc hạm đội và hậu cần đến các học thuyết tác chiến phức tạp”.

Ông cho biết các cuộc tiếp xúc thường xuyên cũng giúp Hải quân Ấn Độ được tiếp cận định kỳ các cơ sở nước sâu tại vịnh Cam Ranh của Việt Nam, qua đó mở rộng nhận thức về miền hàng hải của New Delhi trên khắp Biển Đông.

Cũng trong tháng 9, các quan chức Ấn Độ và Việt Nam đã gặp nhau tại New Delhi để thảo luận về hợp tác công nghiệp quốc phòng, chia sẻ công nghệ và đẩy nhanh các sáng kiến chung, theo Văn phòng Thông tin Báo chí của Ấn Độ.

Hợp tác cũng bao gồm cuộc diễn tập VINBAX thường niên giữa lục quân hai nước nhằm nâng cao khả năng tương tác và các hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên Hợp Quốc.

New Delhi hỗ trợ huấn luyện về công nghệ thông tin và ngôn ngữ tại Trường Sĩ quan Không quân của Việt Nam, theo Trung tâm Nghiên cứu Chính sách Công có trụ sở tại Ấn Độ. Vào tháng 5 năm 2026, Trường Cao đẳng Quân sự Kỹ thuật Viễn thông của Ấn Độ và Trường Đại học Thông tin liên lạc của Việt Nam đã nhất trí hợp tác về trí tuệ nhân tạo (AI), còn gọi là siêu trí tuệ, và công nghệ lượng tử, trong đó Ấn Độ cam kết giúp thành lập một phòng thí nghiệm AI tại trường đại học ở Nha Trang, theo Bộ Quốc phòng Ấn Độ cho biết.

Theo ông Phương, dù Hà Nội và New Delhi không tham gia các liên minh quân sự chính thức, nhưng: “Quan hệ quốc phòng sâu sắc hơn trực tiếp củng cố, chứ không làm suy giảm, cam kết của mỗi nước đối với tự chủ chiến lược”.

Mandeep Singh là cộng tác viên của DIỄN ĐÀN, đưa tin từ New Delhi, Ấn Độ.