Philippines, Hoa Kỳ lên án các chiến thuật nguy hiểm của Trung Quốc tại Bãi Cỏ Mây

Nhân viên DIỄN ĐÀN

Các tàu chiến của Hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLAN) và tàu hải cảnh đã ngăn Philippines hoàn tất nhiệm vụ tiếp tế thường lệ cho binh sĩ trên tàu BRP Sierra Madre vào cuối tháng 9 năm 2026. Tàu của Hải quân Philippines, được cố tình đánh mắc cạn, là phần mở rộng chủ quyền thường trực của quốc gia này tại Bãi Cỏ Mây, còn được gọi là Bãi cạn Ayungin, ở Biển Đông.

Hoa Kỳ cho biết “các chiến thuật leo thang” của Trung Quốc nhằm vào Philippines, đồng minh hiệp ước lâu năm của Hoa Kỳ, đe dọa quyền tự do hàng hải và một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do, an toàn và thịnh vượng.

Tuần duyên Philippines (PCG) cho biết các hoạt động điều động nguy hiểm của những tàu này đã khiến nhân sự Philippines gặp nguy hiểm, đồng thời cho thấy sự coi thường Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) và phán quyết của tòa trọng tài quốc tế năm 2016, theo đó Bắc Kinh không có cơ sở pháp lý để đưa ra các yêu sách rộng lớn đối với Biển Đông. Trung Quốc phớt lờ phán quyết này và tiếp tục các chiến thuật bắt nạt, bất chấp các tuyên bố chủ quyền chồng lấn của Brunei, Malaysia, Philippines và Việt Nam.

Hai tàu tuần tra của PCG được triển khai để hỗ trợ một tàu tiếp tế do Hải quân Philippines vận hành khi lực lượng Trung Quốc chặn nhiệm vụ này cách bãi cạn khoảng 60 hải lý, nằm trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ) của Philippines. Hạm đội Trung Quốc gồm ba tàu tuần tra liên tục bám theo các tàu Philippines, cùng với 11 tàu hải cảnh và tàu dân quân biển hoạt động gần Sierra Madre.

PLAN triển khai ba tàu chiến, trong đó có hai tàu tên lửa hai thân, để hỗ trợ việc ngăn chặn. Các quan chức Philippines cho biết hành động này đã “cản trở một chiến dịch nhân đạo và duy trì hậu cần hợp pháp”. PCG cho biết Manila đã đình chỉ nhiệm vụ để bảo vệ nhân sự của mình sau khi một tàu chiến PLAN phát cảnh báo qua vô tuyến rằng sẽ áp dụng “các biện pháp bắt buộc” đối với nhiệm vụ tiếp tế.

Đại sứ Hoa Kỳ tại Philippines Lee Lipton cho biết Hoa Kỳ lên án việc Trung Quốc “sử dụng các hoạt động chặn nguy hiểm và các hoạt động điều động vô trách nhiệm khác … đe dọa va chạm với một tàu Philippines và ngăn cản một nhiệm vụ tiếp tế hợp pháp, thường lệ đến Bãi Cỏ Mây”. “Chúng tôi luôn ủng hộ các Đồng minh Philippines và hoan nghênh tính chuyên nghiệp cũng như sự kiềm chế của họ. Chúng tôi kêu gọi Hải cảnh Trung Quốc và PLAN chấm dứt việc sử dụng các chiến thuật leo thang đe dọa quyền tự do hàng hải và một khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Tự do và Rộng mở.”

Cuộc đối đầu xảy ra sáu ngày sau khi một tàu tuần tra của Hải cảnh Trung Quốc chặn và đâm một tàu thuộc Cục Thủy sản và Tài nguyên Thủy sinh Philippines cách tỉnh Palawan 54 hải lý, trong EEZ của Philippines. PCG cho biết tàu tuần tra này nhiều lần cắt ngang phía đuôi tàu chính phủ trước khi xảy ra va chạm.

Manila tuyên bố: “Hãy nói rõ về hoạt động của con tàu này: tàu đang mang nhiên liệu đến cho ngư dân Philippines để họ có thể tiếp tục đánh bắt trong vùng biển của chính chúng ta và tiếp tục cung cấp thực phẩm cho các gia đình Philippines”. “Hải cảnh Trung Quốc đã cố tình đâm một tàu chính phủ dân sự đang thực hiện nhiệm vụ nhân đạo và bảo đảm sinh kế, gây nguy hiểm đến tính mạng của thủy thủ đoàn Philippines”.

Sau một loạt cuộc đối đầu tại bãi cạn này trong năm 2023 và 2024, Bắc Kinh và Manila đã giảm căng thẳng bằng một thỏa thuận tạm thời cho phép Philippines tiếp tế cho Sierra Madre mà không bị cản trở. Tạp chí The Diplomat đưa tin, cuộc đối đầu vào cuối tháng 9, cùng với vụ đụng độ vào tháng 7 năm 2026 khiến hai quân nhân Philippines bị thương, cho thấy thỏa thuận này đã đổ vỡ, “có khả năng mở ra một giai đoạn căng thẳng mới tại Bãi Cỏ Mây”.

Manila kêu gọi Trung Quốc chấm dứt can thiệp vào các nhiệm vụ tiếp tế: “Philippines sẽ tiếp tục tiến hành các hoạt động hợp pháp … và thực thi các quyền chủ quyền và quyền tài phán của mình phù hợp với luật pháp quốc tế”.