Đông Bắc ÁKhu vực Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương Tự do và Rộng mở / FOIPNhững Mâu thuẫn / Căng thẳng

ĐCSTQ lấy pháp lý làm vũ khí để đạt được lợi thế chiến lược

Nhân viên DIỄN ĐÀN

Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) Tập Cận Bình ủng hộ các công ước quốc tế phù hợp với các mục tiêu của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa. Chiến lược này thường gây thiệt hại cho các quốc gia khác. Các nhà phân tích cho rằng những chiến thuật “chiến tranh pháp lý” đơn phương này nằm trong số các kỹ thuật vùng xám của ĐCSTQ khi cố gắng tranh giành quyền bá chủ toàn cầu.

ĐCSTQ ngày càng sử dụng luật pháp để đạt được lợi thế ở các vùng biển Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, bao gồm Eo biển Đài Loan, Biển Đông và Biển Hoa Đông. Các tuyến đường vận chuyển quan trọng đối với thương mại và an ninh quốc tế đi qua các tuyến đường thủy đó, và ĐCSTQ cũng tuyên bố lãnh thổ hàng hải trong vùng đặc quyền kinh tế (exclusive economic zones – EEZ) của các quốc gia khác. Theo luật pháp quốc tế, một quốc gia có quyền chủ quyền duy nhất đối với tài nguyên thiên nhiên, chẳng hạn như cá, dầu khí và khoáng sản, trong EEZ của mình.

Một tàu Hải quân của Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc cắt ngang phía trước tàu khu trục tên lửa dẫn đường USS Chung-Hoon của Hải quân Hoa Kỳ khi tàu Hoa Kỳ tiến hành tuần tra thường xuyên ở eo biển Đài Loan vào tháng 6 năm 2023.
NGUỒN VIDEO: ĐẠI ÚY J.G. ABIGAIL RUSSELL/HẢI QUÂN HOA KỲ

Ông Tập Cận Bình và ĐCSTQ phớt lờ hoặc giải thích sai các luật xung đột với mục tiêu của nước này để ép buộc mà không cần dùng đến chiến tranh truyền thống. Bà Jill Goldenziel, một giáo sư luật quốc tế tại Đại học Thông tin và Không gian mạng của Đại học Quốc phòng, đã viết cho Cornell Law Review vào tháng 9 năm 2021: “Việc tăng cường sử dụng luật pháp có thể bảo tồn các nguồn lực quân sự, ngăn chặn sự phá hủy tài sản dân sự và cứu mạng sống của các thành viên dân sự và dịch vụ”. “Luật pháp là vũ khí không gây chết người nhưng mạnh mẽ, để lại ít thương vong hơn trên chiến trường”.

Dựa vào luật pháp mơ hồ của Trung Quốc và những diễn giải tự phục vụ của Công ước Liên hợp quốc về Luật Biển (United Nations Convention on the Law of the Sea – UNCLOS), Ông Tập Cận Bình tuyên bố Trung Quốc có quyền chủ quyền và quyền tài phán đối với eo biển Đài Loan, eo biển ngăn cách Trung Quốc đại lục và Đài Loan, hòn đảo tự trị mà ĐCSTQ tuyên bố là một phần của Trung Quốc và đe dọa sáp nhập bằng vũ lực. Tuy nhiên, nhiều quốc gia khẳng định rằng UNCLOS nêu rõ rằng eo biển rộng tới 400 km này được coi là vùng biển quốc tế, do đó, là lối di chuyển quan trọng và dễ tiếp cận đối với các tàu thuyền.

Hải quân Quân đội Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (Liberation Army Navy – PLA) tích cực thúc đẩy yêu sách của ĐCSTQ, bao gồm cả việc triển khai các tàu vũ trang để đối đầu với các tàu của các quốc gia khác ở eo biển. Tháng 6 năm 2023, một tàu hải quân Trung Quốc sượt qua mũi tàu khu trục của Hải quân Hoa Kỳ khi tàu Hoa Kỳ tiến hành tuần du thường lệ. Cuộc chạm trán này đã thu hút sự chú ý trên toàn thế giới. Các quan chức Hoa Kỳ cho biết hành động liều lĩnh này đã vi phạm “các quy tắc của đường lưu thông an toàn trong vùng biển quốc tế”.

Tháng 1 năm 2024, Bắc Kinh đã chọc giận Đài Loan khi thay đổi một tuyến đường bay thương mại vượt qua đường phân giới của eo biển Đài Loan. Từ lâu, eo biển Đài Loan đã đóng vai trò là ranh giới không chính thức giữa Trung Quốc đại lục và Đài Loan. ĐCSTQ cho biết Trung Quốc không công nhận đường phân giới này, theo Reuters. Một quan chức Đài Loan cho biết tuyến đường bay mới đã phớt lờ vấn đề an toàn bay, không tôn trọng Đài Loan và cố gắng “viện cớ” hàng không dân dụng cho các mục đích chính trị hoặc quân sự.

“Trong suốt năm 2022, PLA đã tăng cường các hành động khiêu khích trong và xung quanh eo biển Đài Loan, bao gồm các chuyến bay tên lửa đạn đạo của Đài Loan, tăng đáng kể các chuyến bay vào vùng nhận dạng phòng không do Đài Loan tự xưng và tiến hành một loạt các cuộc tập trận quân sự quy mô lớn xung quanh Đài Loan”, Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ tuyên bố trong báo cáo năm 2023 trước Quốc hội Hoa Kỳ về tình hình phát triển quân sự và an ninh ở CHND Trung Hoa.

Thiếu tướng Tôn Lập Phương (Sun Li-fang), phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Đài Loan, cho biết các hành động của CHND Trung Hoa có thể gây ra tác động tàn phá, The Associated Press đưa tin vào tháng 2 năm 2024. “Bất kỳ hành động phi lý đơn phương nào cũng có thể dễ dàng dẫn đến tình trạng căng thẳng leo thang và phá hoại tình hình ổn định ở khu vực eo biển Đài Loan”, ông Tôn nói.

Yêu sách của CHND Trung Hoa đối với gần như toàn bộ Biển Đông dựa trên các bản đồ bị đông đảo các nước bác bỏ, đã gây ra tranh chấp với Brunei, Indonesia, Malaysia, Philippines, Đài Loan và Việt Nam, khi các quốc gia này cho rằng tàu Trung Quốc đã xâm nhập vào EEZ của họ.

Theo Reuters, Hà Nội đã nhiều lần yêu cầu Bắc Kinh đưa các tàu nghiên cứu, tàu bảo vệ bờ biển và tàu đánh cá của Trung Quốc ra khỏi EEZ của Việt Nam sau khi tàu Trung Quốc tiến hành xâm nhập vào tháng 5 năm 2023. Ray Powell, người chỉ đạo Dự án Myoushu về Biển Đông của Đại học Stanford, phát biểu với Đài Tiếng nói Hoa Kỳ. Sự xâm nhập của ĐCSTQ vào vùng biển của Việt Nam đã “trở thành một thói quen”

Tháng 1 năm 2024, Philippines và Việt Nam, hai trong số các bên đưa ra các yêu sách lãnh thổ chồng lấn ở Biển Đông, đã đồng ý tăng cường hợp tác giữa lực lượng bảo vệ bờ biển của hai nước, cố gắng giải quyết các tranh chấp một cách hòa bình. Hành vi ngày càng hung hăng của ĐCSTQ hiện ra ngày càng rõ ràng trước hiệp định song phương trên. “Chúng tôi kiên quyết bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và quyền tài phán của mình trước bất kỳ hành động khiêu khích nào”, Tổng thống Philippines Ferdinand Marcos Jr. phát biểu trước khi ký hai biên bản ghi nhớ với Chủ tịch nước Việt Nam Võ Văn Thưởng.

Các tàu bảo vệ bờ biển và tàu bán quân sự của Trung Quốc đã quấy rối các tàu Philippines trong EEZ của Manila, một phần của Biển Đông mà người Philippines gọi là Biển Tây Philippines. Kể từ đầu năm 2023, các tàu bảo vệ bờ biển của Trung Quốc đã va chạm, bắn vòi rồng và chĩa laser cấp quân sự vào các tàu của Philippines nhằm ngăn chặn các nhiệm vụ tiếp tế cho một tiền đồn quân sự của Philippines trên Bãi Cỏ Mây. Số lượng tàu Trung Quốc tham gia vào các sự cố này đã tăng đáng kể vào năm 2023, theo báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, một tổ chức tư vấn có trụ sở tại Hoa Kỳ, vào tháng 1 năm 2024.

ĐCSTQ tiếp tục phớt lờ phán quyết của tòa án quốc tế năm 2016 rằng các tuyên bố của Bắc Kinh về “quyền lịch sử” ở Biển Đông là không phù hợp với UNCLOS.

Tokyo cũng đã lên án các tàu Trung Quốc xâm nhập vào vùng biển của Nhật Bản ở Biển Hoa Đông. Vào tháng 12 năm 2023, Lực lượng Bảo vệ Bờ biển Nhật Bản đã đụng độ với các tàu bảo vệ bờ biển của Trung Quốc khi tàu Trung Quốc tiếp cận một tàu đánh cá của Nhật Bản gần quần đảo Senkaku của Nhật Bản, nơi mà Bắc Kinh tuyên bố là lãnh thổ của mình, Reuters đưa tin.

Trong các cuộc đối đầu như vậy, ĐCSTQ dựa vào luật pháp — tạo ra luật pháp hoặc giải thích có chọn lọc các chuẩn mực quốc tế hiện có — để bảo vệ lập luận của mình. “Khi có điều gì đó mà Trung Quốc không thích xảy ra, nước này có xu hướng hành động”, Đô đốc John Aquilino, Tư lệnh Bộ Tư lệnh khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương Hoa Kỳ, cho biết tại một hội nghị ở Hawaii vào tháng 1 năm 2024.

Những bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button