Châu Đại DươngQuan hệ Đối tác

Úc tăng cường hợp tác an ninh hàng hải với các nước láng giềng ở khu vực Thái Bình Dương

Tom Abke

Quan hệ đối tác quốc phòng giữa Úc và các quốc đảo ở khu vực Thái Bình Dương có lịch sử lâu dài từ nhiều thập kỷ trước. Trong những năm gần đây, Úc đã tăng cường đáng kể nỗ lực tăng cường hợp tác an ninh hàng hải với các quốc gia đó bằng cách đảm bảo an ninh cho các tuyến đường biển và chống đánh bắt cá bất hợp pháp, cướp biển và các mối đe dọa hàng hải khác thông qua tuần tra chung, giám sát hàng hải, các biện pháp xây dựng năng lực và các thỏa thuận đối tác.

Theo chia sẻ với DIỄN ĐÀN của ông Carlyle Thayer, cựu giám đốc nghiên cứu an ninh khu vực tại Đại học Bộ chỉ huy và Tham mưu Úc, các nỗ lực đang diễn ra phản ánh động lực đang thay đổi của an ninh khu vực và cam kết của Úc với các quốc gia láng giềng ở khu vực Thái Bình Dương.

Sáng kiến lớn đầu tiên của Úc về vấn đề này là Chương trình tàu tuần tra Thái Bình Dương, được ra mắt vào tháng 5 năm 1987, theo ông Thayer. Theo chương trình này, Úc đã cung cấp 22 tàu cho 12 quốc đảo, chủ yếu để giám sát hoạt động đánh bắt cá trong vùng đặc quyền kinh tế của họ. Canberra đã tăng cường cam kết của mình thông qua sáng kiến Pacific Step-up được công bố vào tháng 9 năm 2016, một minh chứng cho việc quốc gia này ngày càng tập trung nhiều hơn vào an ninh khu vực.

Sự kiện đánh dấu mối hợp tác đang diễn ra là việc thông qua Tuyên bố Boe về An ninh Khu vực năm 2018 của Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương (Pacific Islands Forum – PIF), một tổ chức liên chính phủ có 18 thành viên bao gồm các quốc đảo nhỏ hơn, cùng với Úc và New Zealand. Ông Thayer cho biết tuyên bố đã mở rộng định nghĩa về an ninh để bao gồm tội phạm xuyên quốc gia, và an ninh con người, không gian mạng, tài nguyên và môi trường, bao gồm cả biến đổi khí hậu.

“Theo Tuyên bố Boe, Úc đã khởi động Chương trình An ninh Hàng hải Thái Bình Dương (Pacific Maritime Security Program – PMSP) kéo dài 30 năm, bao gồm việc thay thế các tàu tuần tra Thái Bình Dương, khởi động chương trình giám sát trên không và thúc đẩy tăng cường phối hợp an ninh khu vực”, ông nói.

Hợp phần giám sát, do Cơ quan Thủy sản PIF điều phối và được Bộ Quốc phòng Úc tài trợ hoàn toàn, bắt đầu vào tháng 12 năm 2017. Các nhà thầu dân sự cung cấp 1.400 giờ giám sát trên không hàng năm trên khắp Trung và Tây Thái Bình Dương, hỗ trợ các quốc đảo với mục tiêu tình báo và tuần tra.

Trọng tâm chính của PMSP là chống lại tình trạng đánh bắt cá bất hợp pháp, không báo cáo và không được kiểm soát, trong đó các tàu liên quan đến Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được cho là thủ phạm hàng đầu, theo Rand Corp.

Ông Thayer cho biết các ưu tiên xây dựng năng lực của Úc theo PMSP diễn ra trên nhiều mặt. Ví dụ: thay thế các tàu tuần tra ban đầu bằng các tàu lớp Guardian tiên tiến, khoản đầu tư 31,4 nghìn tỷ đồng (1,3 tỷ đô la Mỹ) cũng bao gồm các cố vấn trong nước, đào tạo và nâng cấp cơ sở hạ tầng. Chương trình bao gồm các cuộc họp hàng năm của các Thủ lĩnh Chung An ninh Thái Bình Dương (Joint Heads of Pacific Security), đào tạo khu vực thông qua Trường Cao đẳng An ninh Thái Bình Dương ở Canberra và tăng cường tài trợ cho các trung tâm điều phối khu vực.

“Ngoài ra, Úc theo đuổi cam kết quốc phòng thông qua việc triển khai tàu hải quân kéo dài đến khu vực thực hiện các chương trình đào tạo toàn diện với các quốc gia trong khu vực như Fiji, Polynesia thuộc Pháp, Micronesia, New Caledonia, Papua New Guinea, Samoa, Quần đảo Solomon, Tonga, Vanuatu và Timor-Leste”, ông Thayer phát biểu.

Các nỗ lực này được hỗ trợ bởi các tổ chức khu vực như Cơ quan Thủy sản PIF, bên điều phối chương trình giám sát trên không và Nhóm Điều phối Quốc phòng Tứ giác, bao gồm Úc, Pháp, New Zealand và Hoa Kỳ, hỗ trợ tình báo và giám sát hàng hải.

Những diễn biến gần đây làm nổi bật cam kết của Úc đối với an ninh khu vực, ông Thayer nhấn mạnh. Các cam kết này bao gồm việc Canberra ký thỏa thuận về tình trạng lực lượng với Fiji, hiệp ước an ninh với Tuvalu và thỏa thuận an ninh với Papua New Guinea. Ngoài ra, Thỏa thuận hợp tác quốc phòng được ký kết giữa Papua New Guinea và Hoa Kỳ vào tháng 5 năm 2023 là ví dụ điển hình cho mối quan hệ hợp tác khu vực ngày càng tăng.

Tom Abke, phóng viên của DIỄN ĐÀN, đưa tin từ Singapore.

Những bài viết liên quan

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Back to top button