Tiếng xấu của PLA về thái độ thích gây gổ, hăm dọa vẫn đeo bám 95 năm sau

Tiếng xấu của PLA về thái độ thích gây gổ, hăm dọa vẫn đeo bám 95 năm sau

Nhân viên của DIỄN ĐÀN

Một đoạn video lan truyền rộng rãi vào cuối tháng 7 năm 2022 có hình ảnh những chiếc xe tăng của Quân đội Giải phóng Nhân dân (People’s Liberation Army – PLA) di chuyển chậm rãi dọc theo một con phố đông người để bảo vệ các ngân hàng do nhà nước quản lý. Sau này, một phân tích của The Associated Press (AP) và France24 cho rằng tình huống này là không đúng sự thật. Những gì video mô tả là một cuộc tập trận quân sự hàng năm ở thành phố Nhật Chiếu (Rizhao), không liên quan đến các cuộc biểu tình ngân hàng diễn ra cách đó hàng trăm kilomet.

Tuy nhiên, các bài đăng ban đầu đã khiến một số người gọi khung cảnh này là “Quảng trường Thiên An Môn 2”, nhắc đến cuộc đụng độ năm 1989, trong đó cả các nhà hoạt động và dân thường đều bị quân đội chính phủ của chính họ xả súng vô tội vạ ở trung tâm Bắc Kinh. Nhiều thập kỷ sau, một bức ảnh chụp một người đàn ông hiên ngang đứng trước một trong nhiều chiếc xe tăng của PLA tại Quảng trường Thiên An Môn vẫn còn gây tiếng vang trên khắp thế giới ngoại trừ bên trong Trung Quốc, nơi “sự cố” ngày 4 tháng 6 đã bị nhà nước độc đảng tìm mọi cách để gạt bỏ khỏi ý thức hệ của người dân Trung Quốc.

Vậy nên cũng dễ hiểu khi video khiến người ta hiểu lầm. Trong suốt lịch sử của PLA — ngày 1 tháng 8 năm 2022 đánh dấu năm thứ 95 của lực lượng này — nhánh quân đội của Đảng Cộng sản Trung Quốc (ĐCSTQ) cầm quyền đã sử dụng các chiến thuật gây hấn và hù dọa để mở rộng lãnh thổ của mình, bất chấp việc gây hại cho các quốc gia láng giềng và bịt miệng những người dân trong và ngoài nước bất đồng với các chỉ thị của đảng.

Theo một bài viết vào tháng 7 năm 2022 của The Diplomat, một tạp chí tin tức trực tuyến, những chiến thuật được sử dụng để gây bất lợi cho các nước láng giềng của Trung Quốc là “hoạt động ngoại giao hung hăng, thường hiếu chiến”. Phương pháp tiếp cận này “kết hợp với việc sử dụng ngày càng tăng hành vi ép buộc về mặt kinh tế của nhà nước nhằm gây khó dễ cho các quốc gia và các công ty đa quốc gia trong và ngoài nước của Trung Quốc, chắc chắn đóng một vai trò trung tâm trong việc những cảm nhận tiêu cực ngày càng tăng”, bài viết cho biết.

Theo AP,“thông điệp ở đây là quân đội Trung Quốc, trên không và trên biển, đã trở nên hung hăng hơn một cách đáng kể và cũng thể hiện thái độ đó rõ ràng hơn trong khu vực này nói riêng”, Tướng Quân đội Hoa Kỳ Mark Milley, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, đã nhận định vào cuối tháng 7 năm 2022 tại Indonesia trong chuyến đi đến khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Theo AP đưa tin, ông Milley cho biết máy bay và tàu của Trung Quốc đã tăng lên đáng kể số lần đánh chặn các lực lượng của Hoa Kỳ và các đối tác ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương trong 5 năm qua. Các va chạm không an toàn cũng tăng lên nhiều.

Những cố gắng hiện nay của PLA nhằm đe dọa ở những nơi như Biển Đông, Eo biển Đài Loan và dọc theo biên giới Trung Quốc-Ấn Độ đã xảy ra trước những cuộc đối đầu gây ra tiếng xấu cho Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc) và khiến hàng ngàn người thiệt mạng. Ví dụ:

1950 — Quân đội PLA xâm lược Tây Tạng để “giải phóng” cho nước này và thực hiện tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc đối với khu vực, theo BBC. Trong những thập kỷ tiếp theo, PLA đã dập tắt những cuộc nổi dậy của người dân Tây Tạng đòi quyền tự trị. Theo BBC đưa tin, hàng ngàn người Tây Tạng được cho là đã bị giết trong những giai đoạn đàn áp và thiết quân luật kể từ khi cuộc chiếm đóng bắt đầu.

1979 — Hàng ngàn binh sĩ và thường dân đã tử vong khi PLA vượt qua biên giới vào miền Bắc Việt Nam sau khi cáo buộc Việt Nam đàn áp người gốc Hoa và giao tranh với Campuchia thân Bắc Kinh, theo The Diplomat đưa tin. Cả Trung Quốc và Việt Nam đều nhận phần thắng về mình sau chiến dịch từ giữa tháng 2 đến giữa tháng 3.

1989 — Những người biểu tình ủng hộ dân chủ chiếm được Quảng trường Thiên An Môn vào tháng 4 và phát động cuộc nổi loạn chính trị lớn nhất trong lịch sử Trung Quốc. Theo BBC, sau khi các cuộc biểu tình diễn ra được sáu tuần, vào đầu tháng 6, quân lính PLA đã nổ súng vào những người trên đường phố, giết chết và làm bị thương hàng trăm, có thể là hàng ngàn người. (Ảnh: Một người biểu tình đứng trước một xe tăng của PLA tại Quảng trường Thiên An Môn, một trong những hình ảnh đặc trưng nhất của cuộc biểu tình. Danh tính và số phận của anh ta vẫn chưa được biết, và lịch sử nhớ về anh ta đơn giản là “Người chặn xe tăng – Tank Man”.)

Một lịch sử vấy bùn

Được phát động bởi những người nổi dậy cộng sản tại Cuộc nổi dậy Nam Xương vào tháng 8 năm 1927, lực lượng dân quân tàn tạ nhanh chóng phát triển thành Hồng quân. Trong hai thập kỷ tiếp theo, lực lượng này đã tham gia vào cuộc Nội chiến Trung Quốc chống lại chính phủ ủng hộ dân chủ của Quốc dân đảng. Cuộc nội chiến chỉ bị gián đoạn khi hai bên chống đối Đế quốc Nhật Bản trong những thập niên 1930 và 1940. Vào năm 1949, lực lượng cộng sản đã lật đổ quân đội Quốc dân đảng, đặt lại tên là PLA, và đánh dấu sự khởi đầu của nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.

Mặc dù PLA đã phát triển, hiện đại hóa và cố gắng chuyên nghiệp hóa các lực lượng trên bộ, trên biển, trên không, trên không gian mạng và trên không gian vũ trụ, nhưng PLA vẫn giữ tiếng xấu lâu đời về lối hành xử hung hăng và thích đe dọa của ĐCSTQ.

Trong những năm gần đây, các lực lượng PLA đã quấy rối các lực lượng cảnh sát biển và đội tàu đánh cá của quốc gia khác ở Biển Đông. Trung Quốc tuyên bố hầu hết Biển Đông là lãnh thổ thuộc chủ quyền của mình. Không nản lòng trước phán quyết đưa ra kết luận ngược lại của một tòa án quốc tế vào năm 2016 mà đã phủ nhận các tuyên bố của Trung Quốc trong một cuộc tranh chấp với Philippines, Trung Quốc đã áp đặt các ranh giới hàng hải mơ hồ của riêng mình.

Theo một báo cáo của Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế: “Hệ quả của việc này là sự mở rộng tầm ảnh hưởng của Trung Quốc ở Biển Đông và là thách thức ngày càng tăng đối với chính luật pháp quốc tế”.

ĐCSTQ đã cố gắng củng cố những tuyên bố này bằng cách chiếm giữ và quân sự hóa các đảo san hô và rạn đá ngầm ở Biển Đông và bằng cách thách thức các nước có tuyên bố chủ quyền khác như Philippines, Đài Loan và Việt Nam bằng các cuộc diễu hành máy bay quân sự và dùng tàu chiến xâm nhập vào các vùng đặc quyền kinh tế.

PLA cũng đã áp đặt việc ĐCSTQ chối bỏ những tuyên bố rằng Eo biển Đài Loan là vùng biển quốc tế, đe dọa sẽ chặn tàu bè của các quốc gia khác để họ không vào được tuyến đường thủy rộng 160 kilomet mà ngăn cách hòn đảo tự quản Đài Loan với Trung Quốc đại lục.

Lực lượng PLA cũng đã làm trầm trọng thêm tranh chấp biên giới Trung Quốc-Ấn Độ. Đường biên giới dài 3.440 kilomet ngăn cách hai nước đã châm ngòi cho sự bất đồng trong nhiều thập kỷ, các cuộc đụng độ quân sự xen kẽ với những khoảng thời gian ngừng chiến nhưng không yên bình.

“Nếu bạn phá vỡ hòa bình và sự yên ổn, nếu xảy ra đổ máu, nếu có sự hăm dọa, nếu có xô xát liên tục ở biên giới, thì rõ ràng những điều đó sẽ gây ảnh hưởng đến mối quan hệ”, Bộ trưởng Ngoại giao Ấn Độ Subrahmanyam Jaishankar đã phát biểu vào tháng 5 năm 2021, theo báo Hindustan Times.

Cuộc đụng độ dữ dội lần gần đây nhất giữa Trung Quốc và Ấn Độ ở Thung lũng Galwan dọc theo Đường Kiểm soát Thực tế diễn ra vào tháng 6 năm 2020, với các trường hợp tử vong được báo cáo ở cả hai bên. Quan hệ vẫn căng thẳng, bất chấp quan hệ đối tác thương mại của hai quốc gia.

Để cân bằng sự hung hăng của Trung Quốc và những cố gắng nhằm mở rộng sự hiện diện tầm và ảnh hưởng của nước này trong khu vực, Hoa Kỳ cũng như các đồng minh và đối tác của mình đang tăng cường mối quan hệ giữa các quốc gia cùng chí hướng trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương.

Trung Quốc đang “cố gắng mở rộng tầm ảnh hưởng của họ trên khắp khu vực. Và điều đó gây ra những hậu quả tiềm ẩn mà không hẳn sẽ có lợi cho các đồng minh và đối tác của chúng tôi trong khu vực”, ông Milley nói.

Theo tin từ AP, gần đây ông Milley đã chỉ đạo các nhân viên của mình theo dõi các tương tác giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ và các quốc gia khác trong khu vực.

HÌNH ẢNH: REUTERS

Share