Trung Quốc mở rộng vị thế ở Bangladesh, làm dấy lên những câu hỏi mới

Trung Quốc mở rộng vị thế ở Bangladesh, làm dấy lên những câu hỏi mới

Nhân viên của DIỄN ĐÀN

Những nghi ngờ về việc Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc) hứng thú trở lại với các dự án cơ sở hạ tầng của Bangladesh đang gia tăng trong bối cảnh đại dịch COVID-19 và cuộc khủng hoảng người tị nạn Rohingya.

Cụ thể là, theo các nhà phân tích cho biết, sự tham gia của Trung Quốc vào dự án mở rộng đường băng trị giá khoảng 4 nghìn 200 tỷ đồng (184 triệu đô la Mỹ) ở Cox’s Bazar để tạo điều kiện cho máy bay lớn nhất thế giới, bao gồm cả máy bay quân sự, hạ cánh và tiếp nhiên liệu đang khiến người ta lo ngại.

“Chính phủ đang tài trợ cho dự án mở rộng đường băng hiện có. Chúng tôi đã giao cho hai công ty Trung Quốc nhiệm vụ chuyển đổi sân bay nội địa thành sân bay quốc tế,” ông Mahbub Ali, Bộ trưởng hàng không dân dụng Bangladesh, nói với BenarNews vào tháng 8 năm 2021.

Để thực hiện đường băng dài nhất ở Bangladesh, vào tháng 2 năm 2021 các quan chức đã ký hợp đồng với hai công ty thuộc sở hữu của Trung Quốc, Tập đoàn Xây dựng Kỹ thuật Dân dụng Trung Quốc (China Civil Engineering Construction Corp – CCECC) và Cục Kỹ thuật Đường thủy Changjiang Yichang, để mở rộng nó khoảng 1.700 feet (518 mét) thông qua một dự án nạo vét quy mô lớn ở Vịnh Bengal. (Ảnh: Một hình ảnh vệ tinh được chụp vào ngày 11 tháng 1 năm 2021, cho thấy Sân bay Cox’s Bazar ở Bangladesh.)

CCECC, với các hợp đồng xây sân bay, nạo vét và các công trình biển ở 105 quốc gia, có vị thế để trở thành công ty nạo vét lớn thứ hai ở Bangladesh và cũng đang tham gia vào một dự án xây dựng đường sắt để kết nối thành phố Dohazari ở vùng đông nam với Cox’s Bazar, theo trang web Daily Sun.

Các nhà phân tích cho biết mặc dù việc mở rộng đường băng đã được quảng bá như là một lợi thế cho ngành du lịch, nhưng nhiều khả năng Trung Quốc nhòm ngó sân bay này cho việc sử dụng vào mục đích quân sự, xét rằng Cox’s Bazar không phải là một điểm đến du lịch.

Các chuyến bay hướng đến Đông Nam Á và khu vực Thái Bình Dương có thể tiếp nhiên liệu tại sân bay này, nằm dọc theo tuyến đường từ Trung Đông, ông Faruk Khan, một đại tá đã nghỉ hưu và cựu bộ trưởng hàng không dân dụng Bangladesh, nói với BenarNews.

Dưới vỏ bọc là chương trình cơ sở hạ tầng Một vành đai, Một con đường (One Belt, One Road -OBOR), Trung Quốc từ lâu đã mong muốn kết nối tỉnh Vân Nam với khu vực Nam Á bằng cách xây dựng một con đường từ Côn Minh qua Cox’s Bazar đến Kolkata, Ấn Độ. Tuyến đường này được gọi là K-to-K, cũng sẽ cho phép Bangladesh kết nối với Hành lang Kinh tế Trung Quốc-Pakistan.

Ấn Độ và các quốc gia khác đã và đang dõi theo những bước đi quyết liệt đó của Trung Quốc. Ấn Độ đặc biệt lo ngại đến những mánh khóe của Trung Quốc nhằm giành được vị trí chiến lược xung quanh Ấn Độ Dương. Với chương trình OBOR, Trung Quốc đã tài trợ cho việc xây dựng cảng Chittagong của Bangladesh và cảng Gwadar của Pakistan, nơi Ấn Độ lo ngại rằng Trung Quốc có thể đặt các tàu ngầm.

Các dự án OBOR, đặc biệt ở khu vực Nam và Đông Nam Á, thường được chứng minh là không bền vững về tài chính và đã làm tổn hại đến các mối quan hệ chính trị.

Có lẽ thất bại được biết đến nhiều nhất vẫn là cảng Hambantota của Sri Lanka. Chính phủ Sri Lanka đã bị buộc phải chuyển giao cảng này cho Trung Quốc vào tháng 12 năm 2017. Các dự án OBOR khác nhau đã tạo ra gánh nặng cho Sri Lanka và các quốc gia khác gần đó trong khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương như Myanmar (Miến Điện)và Nepal với các khoản nợ có lẽ sẽ không thể trả được, khiến những nước này có nguy cơ mất chủ quyền và Trung Quốc sẽ can thiệp ngày càng sâu vào các vấn đề của họ.

Mặc dù nhiều quốc gia trong khu vực và trên toàn thế giới đã trở nên thận trọng hơn trong việc chấp nhận tiền tài trợ của Trung Quốc, đặc biệt là dưới hình thức các khoản vay ưu đãi, sự suy thoái kinh tế liên quan đến đại dịch COVID-19 đã gây áp lực buộc các quốc gia phải xem xét lại những lời mời gọi của Trung Quốc.

Trong những năm gần đây, Bangladesh đã chuyển giao một số dự án cho Nhật Bản, phần lớn theo sau những báo cáo về các vấn đề của Trung Quốc, bao gồm tham nhũng, chậm trễ trong công tác thực hiện, thiếu hụt kinh phí và những tranh cãi về an ninh quốc gia. Vào tháng 1 năm 2020, viện dẫn những lo ngại về môi trường, Bangladesh đã hủy bỏ các kế hoạch xây dựng một cảng biển nước sâu ở Cox’s Bazar với Trung Quốc tại đảo Sonadia và tiến hành dự án do Nhật Bản hỗ trợ cách đó 25 kilomet ở Matarbari, theo báo Dhaka Tribune đưa tin.

Trung Quốc dường như đang tận dụng đại dịch và tình hình người tị nạn Rohingya để tăng cường mối quan hệ với chính phủ Bangladesh và Myanmar, trong khi không làm gì nhiều để hỗ trợ người dân đang gặp nguy hiểm. Ví dụ, vào tháng 2 năm 2021, Trung Quốc đã chặn một tuyên bố của Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc lên án cuộc đảo chính của quân đội ở Myanmar, theo BBC đưa tin.

Thêm vào đó, Trung Quốc đã đóng góp tương đối ít vào công tác hỗ trợ gần 900.000 người tị nạn ở Bangladesh đã chạy trốn tình trạng bạo lực ở bang Rakhine của Myanmar kể từ năm 2017. Hầu hết những người tị nạn sống trong khoảng 34 trại ở Quận Cox’s Bazar.

Hoa Kỳ vẫn là nước cung cấp viện trợ nhân đạo lớn nhất để giảm bớt khó khăn, tiếp theo là Vương quốc Anh, Úc, Ủy ban Châu Âu, Nhật Bản, Canada, Quỹ Qatar Thani, Đức, Ả Rập Xê Út, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, New Zealand, Na Uy và Thổ Nhĩ Kỳ, các nước này cũng đã có những khoản đóng góp hào phóng.

Vào năm 2021, Bộ trưởng Ngoại giao Hoa Kỳ Antony Blinken đã công bố khoản hỗ trợ bổ sung trị giá 3 nghìn 500 tỷ đồng (155 triệu đô la Mỹ). Ông Blinken đã phát biểu trong một tuyên bố vào tháng 5: “Với tư cách là nước đóng góp hàng đầu cho hoạt động hỗ trợ để đáp lại cuộc khủng hoảng người tị nạn Rohingya, Hoa Kỳ đang chung tay để hỗ trợ các nạn nhân của hành động tàn bạo và những người dễ bị tổn thương khác đang gặp khó khăn”. “Với khoản tài trợ mới này, tổng viện trợ nhân đạo của chúng tôi cho những người bị ảnh hưởng bởi cuộc khủng hoảng ở Miến Điện, Bangladesh và các nơi khác trong khu vực kể từ khi quân đội Miến Điện thực hiện đàn áp tàn bạo vào tháng 8 năm 2017 là hơn 29 triệu 500 nghìn tỷ đồng (1,3 tỷ đô la [Mỹ]), trong đó có hơn 25 triệu tỷ đồng (1,1 tỷ đô la [Mỹ]) cho các chương trình bên trong Bangladesh”.

 

HÌNH ẢNH: DIGITAL GLOBE

Share