Trung Quốc xâm nhập gần quần đảo Senkaku có nguy cơ gây ra đụng độ và leo thang

Trung Quốc xâm nhập gần quần đảo Senkaku có nguy cơ gây ra đụng độ và leo thang

Felix Kim

Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, các tàu mang cờ của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc) đã thực hiện các cuộc xâm nhập liên tục và trái phép trong những tháng gần đây vào vùng biển xung quanh quần đảo Senkaku của Nhật Bản, khiến Tokyo phản đối và Cảnh sát Biển Nhật Bản phải đưa ra các biện pháp bảo vệ.

Các chuyên gia cho biết những cuộc xâm nhập ngày càng trâng tráo của Trung Quốc đang làm tăng nguy cơ đối đầu và xung đột, với khả năng gây ra phản ứng từ đồng minh của Nhật Bản là Hoa Kỳ.

Bộ Quốc phòng cho biết, từ giữa tháng 2 đến đầu tháng 6 năm 2021, các tàu Trung Quốc đã tiến vào các vùng biển xung quanh quần đảo Senkaku một cách trái phép mỗi ngày, làm gia tăng tần suất hành vi gây hấn của Trung Quốc trong những năm gần đây. (Ảnh: Một tàu của lực lượng cảnh sát biển Trung Quốc di chuyển gần quần đảo Senkaku vào tháng 8 năm 2016). Trung Quốc cũng tuyên bố chủ quyền đối với quần đảo này, vốn dưới quyền quản lý của Nhật Bản từ lâu.

“Trung Quốc tiếp tục thực hiện các nỗ lực đơn phương nhằm thay đổi hiện trạng ở Biển Hoa Đông trong bối cảnh quyền lực”, Bộ trưởng Quốc phòng Nhật Bản Nobuo Kishi nói với các phóng viên vào ngày 4 tháng 6 năm 2021. “Ẩn sau hoạt động liên tục của các tàu hải quân, các tàu của Cảnh sát biển Trung Quốc đang liên tục xâm phạm lãnh hải của Nhật Bản xung quanh quần đảo Senkaku bất chấp những lời phản đối của Nhật Bản”.

Động cơ của Bắc Kinh cho hoạt động xâm nhập tiếp diễn liên quan đến cả sự thèm khát tài nguyên cũng như tham vọng về lãnh thổ của nước này, Tiến sĩ Timothy Heath, một nhà nghiên cứu quốc phòng cấp cao tại Rand Corp, nói với DIỄN ĐÀN.

Trung Quốc đang cố giành quyền kiểm soát vùng biển tranh chấp vì lý do thương mại bằng cách cho phép các đội tàu đánh cá và tàu thăm dò dầu tiến hành các cuộc khảo sát, ông Heath cho biết. Hơn nữa, nhiều tàu hoạt động dưới quyền chỉ huy của Bắc Kinh và hoạt động như một phần của lực lượng dân quân hàng hải, ông nói.

Không có quốc gia nào thể hiện sự quan tâm đến các hòn đảo cho đến khi một báo cáo của Liên Hợp Quốc vào năm 1969 đề cập đến triển vọng có các mỏ dầu trong khu vực này, ông Nobukatsu Kanehara, người trước đây là phó tổng thư ký nội các Nhật Bản kiêm giáo sư làm việc ngắn hạn tại Đại học Doshisha, đã viết trong một bài báo vào tháng 7 năm 2021 cho trang web Japan Forward.

“Về mặt chiến lược, những vùng biển và quần đảo này cung cấp một điểm tiếp cận xung quanh Đài Loan để tiến vào vùng biển Thái Bình Dương rộng hơn, vì vậy đây là một cửa ngõ quan trọng, đặc biệt là với Hải quân của PLA [Quân đội Giải phóng Nhân dân] để đi qua và mở rộng sự hiện diện cũng như gây ảnh hưởng ở phần Thái Bình Dương rộng lớn hơn”, ông Heath nói.

Cảnh sát biển Nhật Bản là lực lượng bảo vệ chính của quần đảo Senkaku, theo dõi các tàu Trung Quốc xâm phạm và cung cấp tàu hộ tống cho các tàu Nhật Bản, ông Kishi cho biết. Trong khi đó, máy bay tuần tra của Lực lượng Tự vệ Hàng hải Nhật Bản, “giám sát tình trạng” của các tàu của Trung Quốc, ông nói.

Kể từ ngày 24 tháng 6 năm 2021, Nhật Bản và Hoa Kỳ đã tiến hành cuộc tập trận Orient Shield 21, với sự góp mặt của hàng ngàn binh lính tham gia các bài tập huấn luyện chiến thuật và lập kế hoạch song phương tại một số địa điểm ở Nhật Bản, Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ cho biết.

“Có vẻ như điều tốt nhất mà Hoa Kỳ và Nhật Bản có thể làm ngay bây giờ là cố gắng điều động lực lượng để tương xứng với sự hiện diện của Trung Quốc, điều mà phía Nhật Bản đã cố gắng hết sức để thực hiện”, ông Heath nói.

Ông dự đoán rằng số lượng tàu Trung Quốc tiến tới quanh quần đảo Senkaku sẽ tăng lên, từ đó làm tăng khả năng xảy ra đụng độ.

“Tỷ lệ tàu Trung Quốc so với tàu Nhật Bản có thể tiếp tục chuyển biến theo hướng có lợi cho Trung Quốc”, ông Heath nói, “vì vậy tôi nghĩ rằng một rủi ro về lâu dài là Trung Quốc có thể trở nên táo bạo hơn và cảm thấy rằng, xét đến lợi thế về số lượng của họ, họ có thể bắt đầu chấp nhận rủi ro và cư xử hung hăng hơn trong chiến thuật của mình để buộc Lực lượng Cảnh sát biển Nhật Bản phải lùi lại”.

Washington đã cảnh báo Bắc Kinh rằng các hành động gây hấn của lực lượng cảnh sát biển và dân quân hàng hải của Trung Quốc có thể được coi là vượt qua ngưỡng tấn công vũ trang và do đó kích hoạt các nghĩa vụ liên minh của Hoa Kỳ theo hiệp ước phòng thủ tương hỗ của nước này với Nhật Bản.

“Hiện nay, ít nhất, Nhật Bản đang triển khai các tàu và máy bay của lực lượng Cảnh sát biển để đối xứng với lực lượng của Trung Quốc, nếu không phải là một chiếc tương đương với một chiếc, thì ít nhất là về cơ bản”, ông Heath kết luận. “Đó đã và đang là một biện pháp ngăn chặn rất hiệu quả vì lợi ích của các quốc gia khác, đặc biệt là đối với các nước láng giềng Trung Quốc”.

 

HÌNH ẢNH: THE ASSOCIATED PRESS

 

Felix Kim là một cộng tác viên của DIỄN ĐÀN đưa tin từ Seoul, Hàn Quốc.

Share