• Home »
  • Câu chuyện Nổi bật »
  • Vụ rơi tự do của tên lửa Trung Quốc cho thấy Trung Quốc không đáp ứng được ‘các tiêu chuẩn có trách nhiệm’
Vụ rơi tự do của tên lửa Trung Quốc cho thấy Trung Quốc không đáp ứng được ‘các tiêu chuẩn có trách nhiệm’

Vụ rơi tự do của tên lửa Trung Quốc cho thấy Trung Quốc không đáp ứng được ‘các tiêu chuẩn có trách nhiệm’

Nhân viên của DIỄN ĐÀN

Theo các nhà khoa học và các cơ quan về không gian vũ trụ, vụ các mảnh vỡ của một tên lửa khổng lồ của Trung Quốc mất kiểm soát khi rơi xuống Trái đất — vụ rơi vô cùng đáng lo ngại lần thứ hai chỉ trong một năm — là bằng chứng cho thấy Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc) đang phớt lờ các tiêu chuẩn an toàn quốc tế.

Các mảnh vỡ từ tên lửa Trường Chinh (Long March 5B) cao gần 60 mét được cho là đã lao xuống Ấn Độ Dương ở khu vực phía bắc Maldives vào ngày 9 tháng 5 năm 2021, 10 ngày sau khi con tàu vũ trụ không người lái này, trong hình, được phóng lên từ tỉnh Hải Nam, mang theo khoang lõi của trạm không gian đã được lên kế hoạch của Trung Quốc. Tuy nhiên, các chuyên gia cho biết Cơ quan Quản lý Không gian Vũ trụ Quốc gia Trung Quốc đã không đưa ra dự báo về thời gian hoặc quỹ đạo cho đến ngay trước khi các mảnh vỡ quay trở lại bầu khí quyển Trái đất. Các quốc gia khác thường đưa ra những thông báo như vậy trước đó nhiều ngày.

Ông Richard de Grijs, một nhà vật lý thiên văn học tại Đại học Macquarie ở Sydney, Úc, nói với Reuters: “Điều đó khiến các nhà quan sát nước ngoài phải vội vã tìm cách để lập bản đồ phần nặng bị tách bỏ của Trường Chinh 5B và ước tính điểm đến cuối cùng của nó trên Trái đất”. “Điều này gây lo lắng cho rất nhiều quốc gia trong khu vực có thể phải chịu tác động”.

Người đứng đầu cơ quan không gian vũ trụ của Hoa Kỳ cho biết Trung Quốc đã không đáp ứng được “các tiêu chuẩn có trách nhiệm” trong việc xử lý các mảnh vụn.

Giám đốc điều hành của NASA Bill Nelson, người trước đây từng là phi hành gia của Hoa Kỳ, đã phát biểu trong một tuyên bố vào ngày 8 tháng 5: “Các quốc gia hoạt động trên không gian vũ trụ phải giảm thiểu những rủi ro cho con người và tài sản trên Trái Đất khi các vật thể trong không gian vũ trụ trở lại và tối đa hóa sự minh bạch liên quan đến các hoạt động đó”. “Điểm then chốt là Trung Quốc và tất cả các quốc gia cũng như các tổ chức thương mại hoạt động trong không gian vũ trụ phải hành động một cách có trách nhiệm và minh bạch trong không gian vũ trụ để đảm bảo sự an toàn, ổn định, an ninh và tính bền vững lâu dài của các hoạt động trong không gian vũ trụ”.

Trung Quốc đã nhiều lần vi phạm: Vào tháng 5 năm 2020, sau một đợt phóng khác của Trường Chinh 5B, các mảnh của tầng lõi tên lửa đã rơi vào các ngôi làng ở Bờ Biển Ngà, một quốc gia Tây Phi. Nhiều nhà cửa và doanh nghiệp bị hư hại, mặc dù không có ai bị thương, theo tin từ Forbes.

“Trong năm qua, hai trong số các tầng tên lửa Trường Chinh 5B của Trung Quốc chưa cháy hết khi rơi trở lại, vì vậy đó là một sự sai lệch đáng kể so với tiêu chuẩn”, ông de Grijs cho biết.

Các hướng dẫn do Văn phòng Liên Hợp Quốc về các Vấn đề Không gian Vũ trụ ban hành về việc Sử dụng Không gian Vũ trụ một cách Hòa Bình kêu gọi các quốc gia cần thực thi những biện pháp giảm thiểu các mảnh vỡ trong không gian, bao gồm cả việc bảo vệ để chống lại “nguy cơ gây tổn hại trên mặt đất, nếu mảnh vỡ còn tồn tại sau quá trình quay trở lại bầu khí quyển của Trái đất.”

Theo các hướng dẫn được đưa ra vào năm 2010, “việc nhanh chóng thực hiện các biện pháp thích hợp để giảm thiểu mảnh vụn được coi là một bước thận trọng và cần thiết để bảo tồn môi trường không gian vũ trụ cho các thế hệ tương lai”.

Các chuyên gia cho biết tầng lõi đơn của Trường Chinh 5B, được ước tính cao 33 mét và nặng 21.000 kilogram, đã bị tách bỏ chỉ sau khi tải trọng của tên lửa đạt đến quỹ đạo. Điều đó không giống như hầu hết các tên lửa khác, với nhiều tầng bị tách bỏ ở thời điểm sớm hơn trong chuyến bay, cho phép dự báo vị trí tiếp đất tốt hơn.

“Có vẻ như thiết kế tên lửa của Trung Quốc đã đặt ưu tiên cho công suất lên trên tất cả — tức là đủ công suất để nâng tải trọng lớn lên quỹ đạo”, ông de Grijs nói.

Trong khi đó, các quốc gia khác thậm chí còn đi xa hơn nữa trong việc giảm thiểu các mảnh vỡ trong không gian vũ trụ. Vài ngày trước sự cố mới nhất liên quan đến một tên lửa Trung Quốc, công ty SpaceX của Hoa Kỳ đã đạt được một cột mốc với cuộc tiếp đất có kiểm soát thành công đầu tiên của thiết bị phóng nguyên mẫu của công ty này. Chiếc Starship có thể tái sử dụng, nâng được tải trọng cực lớn đã đạt đến độ cao 10 kilomet trước khi tiếp đất an toàn trên bệ đáp ở Texas, công ty này thông báo.

Theo báo The New York Times đưa tin, SpaceX hợp tác với NASA để lập kế hoạch sử dụng chiếc Starship thế hệ tiếp theo, cao 120 mét để đưa các phi hành gia từ quỹ đạo mặt trăng lên mặt trăng.

Theo Reuters đưa tin, các quan chức Trung Quốc lập luận rằng những dự báo về việc Trường Chinh 5B rơi trở lại đã được chia sẻ thông qua “các cơ chế hợp tác quốc tế”. Trong một tuyên bố gồm hai câu, cơ quan không gian vũ trụ của Trung Quốc cho biết rằng “phần lớn thiết bị đã cháy trong quá trình rơi trở lại” và cung cấp tọa độ gồm vĩ độ và kinh độ của “một vùng biển” nơi cơ quan này tuyên bố các mảnh vỡ đã rơi xuống.

Theo Cơ quan Không gian Vũ trụ Châu Âu, phần cứng trong không gian vũ trụ nên “cháy hoàn toàn” trong quá trình rơi vào bầu khí quyển của Trái Đất, và những vụ rơi trở lại không được kiểm soát cần có xác suất gây ra thương tích ít hơn 1 phần 10.000.

“Trong thực tế, một số mảnh có thể còn nguyên vẹn cho đến tận khi rơi vào Trái Đất — một số trong đó đủ lớn để gây ra thiệt hại nghiêm trọng”, cơ quan này ghi nhận vào tháng 4 năm 2021. “Các quy định hiện đại về mảnh vỡ trong không gian vũ trụ yêu cầu rằng các sự cố như vậy không được xảy ra”.

Theo ông Jonathan McDowell thuộc Trung tâm Vật lý Thiên văn Harvard-Smithsonian, hầu hết các quốc gia đều thiết kế tàu vũ trụ của họ để ngăn chặn việc rơi trở lại mà mất kiểm soát. Việc Trung Quốc quyết định làm khác đi không thể hiện sự thiếu kiến thức hay công nghệ, mà là sự thờ ơ với số phận của mảnh vỡ tên lửa, ông nói với CBS News. “Tôi nghĩ đó là thiếu sự quan tâm”, ông McDowell nói.

 

HÌNH ẢNH: REUTERS

Share