CHND Trung Hoa nhăm nhe nâng cấp hình ảnh trong khi cuộc đua bào chế vắc-xin ngày càng quyết liệt

CHND Trung Hoa nhăm nhe nâng cấp hình ảnh trong khi cuộc đua bào chế vắc-xin ngày càng quyết liệt

Các chuyên gia cho rằng việc Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc) ra quyết định muộn về việc tham gia vào liên minh phân phối vắc-xin phản ánh một nỗ lực nhằm chỉnh trang hình ảnh của quốc gia này sau thất bại trong việc ngăn chặn sự lây lan của COVID-19.

Trung Quốc đã chờ đến tận ngày 9 tháng 10 năm 2020 thì mới tham gia vào COVAX, một nỗ lực trị giá 18 tỷ đô la Mỹ của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) nhằm cung cấp vắc-xin COVID-19 cho các quốc gia đang phát triển. Quyết định này được đưa ra ba tuần sau hạn chót để tham gia vào COVAX và sau hàng loạt các tin tức tiêu cực về cách Trung Quốc xử lý đợt bùng phát dịch bệnh do vi-rút corona.

Tạp chí trực tuyến Nhà Ngoại giao (The Diplomat) đưa tin, các nhà phân tích xem quyết định của Bắc Kinh là “nỗ lực của Trung Quốc nhằm chỉnh trang hình ảnh của mình — cả trong nước và trên thế giới”. Ông Yoshikazu Kato, một giáo sư hợp đồng tại Viện Toàn cầu Châu Á (Asia Global Institute) tại Đại học Hồng Kông, đồng ý với luận điểm này. “Trung Quốc cần thêm bạn bè”, ông Kato nói với Bloomberg. “Đó là lý do Trung Quốc nghĩ rằng họ cần phải có một thông điệp rõ ràng hơn để đưa ra cho công luận quốc tế. ”

Động thái này diễn ra sau một cuộc khảo sát của Trung tâm Nghiên cứu Pew, theo đó hơn 14.000 người ở 14 quốc gia cho biết “người dân ở một số quốc gia đã nhìn nhận về Trung Quốc với quan điểm tiêu cực hơn trong thời gian diễn ra đại dịch.”

Các nhà lãnh đạo của COVAX rất vui mừng với quyết định của Trung Quốc. Họ nói khả năng cung cấp vắc-xin cho dù chỉ một phần nhỏ trong dân số 1,4 tỷ người của Trung Quốc tăng cường sức mạnh của liên minh trong các cuộc đàm phán với các công ty bào chế thuốc. Liên minh có chín loại vắc-xin đang được bào chế, trong đó có một loại ở Trung Quốc và một loại ở Hồng Kông. Chín loại vắc-xin khác đang được xem xét.

Tuy nhiên, những loại vắc-xin này chỉ chiếm một phần nhỏ trong nỗ lực bào chế vắc-xin trên toàn cầu. Các nhà nghiên cứu đang thử nghiệm 50 loại vắc-xin trong các thử nghiệm lâm sàng trên người, và ít nhất 87 loại vắc-xin ở giai đoạn tiền lâm sàng đang được thử nghiệm trên động vật, theo tờ báo The New York Times.

Hoa Kỳ đã từ chối tham gia liên minh của WHO do lo ngại rằng Trung Quốc gây ảnh hưởng không chính đáng lên cơ quan y tế này và rằng WHO đã đồng lõa trong việc Trung Quốc thiếu minh bạch trong đợt bùng phát đầu tiên ở Vũ Hán, Trung Quốc.

Các quan chức về bệnh truyền nhiễm cho biết Hoa Kỳ ít có khả năng sử dụng vắc-xin từ Trung Quốc do sự thiếu minh bạch trong công tác quản lý.

Lịch sử cho thấy lý do để nước này ngừng tham gia. Mặc dù Trung Quốc là một trong những nước sản xuất vắc-xin lớn nhất trên thế giới, nhưng các sản phẩm của nước này chủ yếu được sản xuất để sử dụng trong nội địa. Nguyên nhân là các nhà sản xuất nhỏ chiếm vị thế áp đảo trong ngành dược phẩm của nước này gặp khó khăn trong việc đáp ứng các quy định quốc tế, theo một phân tích của Rand Corp vào tháng 8 năm 2020. Trong số 5.300 đến 7.000 công ty sản xuất thuốc nội địa ở Trung Quốc, chỉ có 40 công ty đáp ứng yêu cầu sản xuất của WHO để phân phối thuốc cho các cơ quan quốc tế.

Thiếu sự giám sát cũng đã gây tranh cãi. Một nhà sản xuất Trung Quốc đã bị phạt 1,3 tỷ đô la Mỹ và bị thu hồi giấy phép vào tháng 10 năm 2018 vì phân phối vắc-xin dại bị lỗi. Theo tạp chí Time, các cơ quan truyền thông của nhà nước Trung Quốc cho biết Changchun Changsheng Biotechnology đã tạo ra vắc-xin có khiếm khuyết bằng cách trộn chất lỏng từ các lô khác nhau và đôi khi các lô thuốc đã hết hạn trước khi làm giả ngày sản xuất. Một cơ quan quản lý khác phát hiện ra cũng công ty này đã phân phối 500.000 liều vắc-xin DPT (bạch hầu, ho gà và uốn ván) không đạt tiêu chuẩn về vắc-xin dùng cho người.

Trong bối cảnh đó, các chuyên gia nghi ngờ sự chặt chẽ về mặt khoa học đằng sau tuyên bố về vắc-xin COVID-19 của Trung Quốc. Ví dụ, Tập đoàn Công nghệ Sinh học Quốc gia Trung Quốc (China National Biotec Group Co) cho biết họ đã tiêm chủng cho hàng trăm ngàn người mà không có bất kỳ tác dụng phụ có hại nào.

Ông William Haseltine, một cựu nghiên cứu viên của Trường Y Harvard, nói với Bloomberg: “Bất kỳ tuyên bố nào nói rằng bạn tiêm chủng cho hơn 100.000 người mà không thấy tác dụng phụ nghiêm trọng hoặc nặng nề nào thì không thể đúng”. “Nếu họ muốn vắc-xin của họ được tin tưởng trên trường quốc tế, thì họ phải trung thực.”

Trong khi cuộc đua sản xuất vắc-xin trở nên quyết liệt hơn, các nhà lãnh đạo ở khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương đang xếp hàng để đặt trước nguồn cung cấp thuốc. Theo BBC đưa tin, Ấn Độ đang tổ chức thử nghiệm vắc-xin của Nga đồng thời nghiên cứu ba loại vắc-xin tiềm năng của riêng mình.

Nhật Bản đã thỏa thuận với tập đoàn dược phẩm khổng lồ của Anh AstraZeneca và tập đoàn Pfizer Inc. có trụ sở tại Hoa Kỳ để đặt mua 120 triệu liều. Nhật Bản cũng đang đàm phán với Moderna Inc., một công ty của Hoa Kỳ, để đặt mua thêm 40 triệu liều. Theo hãng tin Reuters, Úc cũng có một thỏa thuận với AstraZeneca và Hàn Quốc đang xem xét cùng loại vắc-xin này để tiến hành phê duyệt nhanh chóng.

Các nhà khoa học tại Trường Y Duke-NUS của Singapore đang phối hợp với công ty sản xuất thuốc Arcturus Therapeutics của Hoa Kỳ để phát triển một loại vắc-xin.

Trong khi đó, Indonesia đã trở thành nơi thử nghiệm vắc-xin của Trung Quốc. Công ty TNHH Sinovac Biotech của Trung Quốc đang hợp tác với Bio Farma của Indonesia để sản xuất và phân phối vắc-xin ngừa vi-rút corona. (Ảnh: Một công nhân kiểm tra bơm tiêm vắc-xin ngừa vi-rút corona tại dây chuyền sản xuất của Sinovac ở Bắc Kinh.)
Tại Philippines, Tổng thống Rodrigo Duterte cho biết các loại vắc-xin của Trung Quốc và Nga sẽ được ưu tiên, báo hiệu một cuộc cạnh tranh đang bùng nổ giữa các quốc gia này.

Theo Bloomberg, Trung Quốc có các liên kết vắc-xin với 100 quốc gia bằng cách hứa hẹn họ sẽ được ưu tiên mua thuốc, thử nghiệm hoặc sản xuất thiết bị hoặc các khoản vay để mua vắc-xin. Những cuộc thảo luận đó bao gồm các quốc gia ở châu Mỹ Latinh, khu vực mà Nga cũng đang bắt đầu xâm nhập.

Tuy nhiên, Tổng thống Brazil ông Jair Bolsonaro gần đây đã bác bỏ một thỏa thuận cho 46 triệu liều vắc-xin Sinovac, nói rằng ông không tin tưởng loại vắc-xin đó.

Share