Khám chữa bệnh từ xa

Khám chữa bệnh từ xa

Chương trình y tế từ xa giúp người dân các đảo ở Thái Bình Dương trong suốt 30 năm

Nhân viên của DIỄN ĐÀN

Những bệnh hiếm gặp ở các nước phát triển như bệnh lao, bệnh phong, bệnh sốt thấp khớp vẫn còn tồn tại dai dẳng ở nhiều hòn đảo xa xôi của Thái Bình Dương. Bên cạnh những thách thức về y tế, cư dân trên đảo còn gặp phải những vấn đề sức khỏe liên quan đến văn hóa địa phương hoặc môi trường, chẳng hạn như thương tích từ cá kiếm, thuyền máy và thậm chí ung thư do tập quán nhai trầu. 

Khoảng cách trên biển và việc thiếu khả năng tiếp cận những dịch vụ y tế tân tiến từng là những thách thức khó lòng vượt qua cho nhiều bệnh nhân. Tuy nhiên, các bác sĩ quân đội Hoa Kỳ ở Hawaii đã thành lập một chương trình y tế từ xa lâu năm nhất trên thế giới nhằm cung cấp dịch vụ chăm sóc nhân đạo, theo một bài báo được viết bởi người sáng lập chương trình trên tạp chí y khoa Frontiers in Public Health.

Dự án Chăm sóc Sức khỏe Đảo Thái Bình Dương (PIHCP) đã là một cứu cánh cho bệnh nhân ở các đảo Thái Bình Dương và là nơi đào tạo huấn luyện cho các bác sĩ tại Trung tâm Y tế Quân đội Tripler (TAMC) ở Honolulu, Hawaii, kể từ năm 1990. 

“Đây là một cơ hội đào tạo tuyệt vời cho các nhân viên y tế, và các bệnh nhân đánh giá rất cao sự chăm sóc mà họ nhận được, ” Đại tá quân đội Hoa Kỳ Mark Burnett, giám đốc y tế của PIHCP, kiêm bác sĩ chuyên khoa bệnh truyền nhiễm ở trẻ em và bác sĩ không thường trú tại Tripler cho biết.

Cô bé 10 tuổi đến từ Liên bang các đảo Micronesia này được chuyển đến Trung tâm Y tế Quân đội Tripler để điều trị bệnh di truyền. TƯ LỆNH Y TẾ KHU VỰC-QUAN HỆ CÔNG CHÚNG THÁI BÌNH DƯƠNG

Dự án PIHCP được liên bang tài trợ thông qua Bộ Tư lệnh Quân Y Hoa Kỳ nhằm cung cấp dịch vụ nhân đạo đến những người không tiếp cận được dịch vụ công ở các đảo Thái Bình Dương có liên quan với Hoa Kỳ và để tạo ra môi trường đào tạo y khoa sau đại học cho người dân và nhân viên ở Tripler. Chương trình phục vụ bệnh nhân từ Quần đảo Marshall, Liên bang các tiểu bang Micronesia (FSM) và Cộng hòa Palau. Nó cũng phục vụ Các lãnh thổ thuộc Hoa Kỳ Samoa, Khối thịnh vượng chung của Quần đảo Bắc Mariana và Guam. Những hòn đảo xa xôi này là nơi cư trú của khoảng 500.000 người sống rải rác trên hơn 18,1 triệu km vuông của Thái Bình Dương. Nhiều người sinh sống bằng nông nghiệp và đánh bắt cá Theo Thỏa Thuận Liên Hiệp Tự Do, công dân của Palau, Quần đảo Marshall và FSM được quyền nhận dịch vụ chăm sóc thông qua hệ thống y tế quân đội khi có chỉ định hợp lệ từ hệ thống chăm sóc sức khỏe của mỗi nơi.

Là một người gốc Wisconsin, ông Burnett tham gia chương trình khi là sinh viên y khoa vào năm 1992 và quay trở lại với tư cách bác sĩ thực tập từ năm 1993 đến năm 1997. Trong quãng thời gian đầu tiên khi chương trình mới thành lập, những bệnh nhân với tình trạng nguy kịch thường xuất hiện ở Tripler khá đường đột. “Họ bay tới đây và chúng tôi hầu như không biết mình sẽ phải đối mặt với tình huống như thế nào,” ông Burnett nói.

Dự án đã trải qua nhiều thay đổi kể từ năm 1990 để cải thiện kết quả khám chữa bệnh và chất lượng đào tạo. Không giống như những ngày đầu của chương trình khi mà các bác sĩ trên đảo sẽ gọi và ngay lập tức gửi bệnh nhân đến Hawaii, chương trình đã dần dần trang bị máy vi tính, máy ảnh kỹ thuật số, máy quét, máy in và thiết bị ghi hình cho nhiều bệnh xá trên các đảo để hỗ trợ hệ thống tư vấn trên web. Sự thành công của chương trình là kết quả của tầm nhìn xa và sự tài tình của Đại tá Quân đội Hoa Kỳ đã nghỉ hưu Donald Person, một cựu trưởng khoa nhi tại Tripler, người đã nhận ra cách thức mang lại lợi ích cho các bệnh nhân đảo xa bằng công nghệ mới.

Ông Burnett trở thành giám đốc của chương trình vào tháng 3 năm 2012 kế nhiệm Đại tá Person người mặc dù đã nghỉ hưu nhưng vẫn có vai trò tích cực trong chương trình và duy trì quan hệ bằng hữu với những thầy thuốc ở các đảo Thái Bình Dương. Do múi giờ khác nhau và sự phức tạp trong việc đưa bệnh nhân đến Tripler, chương trình lựa chọn kỹ càng bệnh nhân nào sẽ trở thành một trong số khoảng 100 bệnh nhân đến điều trị tại Tripler mỗi năm. Nhiều người được điều trị tại các phòng khám địa phương trên các đảo sau khi bác sĩ tại đó tham khảo ý kiến ​​với các bác sĩ ở Tripler. “Bây giờ chúng tôi đã có một hệ thống vận hành rất hiệu quả trong việc tải lên thông tin về bệnh nhân – tên, lý lịch, tiền sử bệnh, dĩ nhiên là với sự đồng ý của bệnh nhân hoặc phụ huynh trong trường hợp trẻ vị thành niên, ”Burnett cho biết. “Họ có thể tải lên hình ảnh, và một số nơi [ở các đảo] có thể thực hiện việc chụp CT. ”

Các bác sĩ đã thử khám bệnh qua video giữa Tư Lệnh Phòng thủ Tên lửa Quân đội Hoa Kỳ trên Quần đảo Marshall và Tripler từ năm 1992. Tuy nhiên, vì sự khác biệt lớn về múi giờ nên việc gửi tài liệu và hình ảnh đính kèm qua email đã rất thuận tiện do vậy dự án đã chuyển sang dùng hệ thống “lưu và gửi” qua web cho những ca bệnh không khẩn cấp.

Ông Burnett cho biết: “Hệ thống này hoạt động tốt cho các bác sĩ ở đây.” “Hồi xưa cũng có những nỗ lực để khám bệnh đồng bộ từ xa, nhưng mà phương án lưu và gửi hiệu quả hơn. Các bác sĩ địa phương tải thông tin lên hệ thống. Họ bắn sang cho chúng tôi, thế rồi Bác sĩ Person và chính
tôi sẽ kiểm tra những thông tin này”.

Đại tá quân đội Hoa Kỳ Mark Burnett, giám đốc y tế Dự án Chăm sóc Sức khỏe Đảo Thái Bình Dương, thứ hai từ trái sang, được nhận Huân chương Quân y danh dự năm 2017. Amy Parr/Tư lệnh Y tế Khu vực

Đền Đáp

Mary A. Takada chưa bao giờ nghe nói về chương trình y tế này khi chồng bà là ông Uchel Naito được chỉ định tới điều trị ở Tripler năm 2002. Naito được chẩn đoán mắc một loại bệnh ung thư máu phát triển chậm gọi là bệnh tế bào bạch cầu lông. Quá trình điều trị của anh ấy từ năm 2002 đến năm 2005 đã là một thành công trọn vẹn. “Chồng tôi ở đây để kể câu chuyện này, ”Bà Tanaka nói “Anh ấy là một trong những người sống sót.” Trong quá trình điều trị của chồng, bà Tanaka đã tình nguyện giúp đỡ những bệnh nhân khác đến Hawaii từ Palau. Nhiều người cần thông dịch viên, và cũng cần được đưa đón đến các cuộc hẹn khám chữa bệnh.

Năm 2005, Bà Tanaka chính thức trở thành điều phối viên cho Chương trình Giới thiệu Y tế Palau ở Hawaii và là người quản lý hồ sơ cho bệnh nhân từ Palau đến Tripler. “Tôi đã nhận ra thế này là mới có một chiều,” Bà Tanaka nói. “Chúng tôi là bên hưởng lợi và chúng tôi cũng muốn làm một cái gì đó để đền đáp và ở bên cạnh những bệnh nhân khác cũng đến từ Palau. ”

Một công dân của Palau, ông Uchel Naito, bên trái, đã được điều trị thành công bệnh máu quai Dự án Chăm sóc Sức khỏe Đảo Thái Bình Dương. Vợ ông, bà Mary A. Takada, bên phải, là điều phối viên của Chương trình Giới thiệu Y tế Palau ở Hawaii trong 15 năm qua. Ông Naito hiện là tổng lãnh sự của Cộng hòa Palau tại tiểu bang Hawaii. BỘ Y TẾ PALAU

Đến Hawaii

Bệnh nhân được chỉ định đến điều trị ở Tripler đều là những người mắc các bệnh đã được định nghĩa rõ ràng và có thể điều trị khỏi do chính phủ Hoa Kỳ không tài trợ cho các bệnh yêu cầu điều trị dài hạn sử dụng tới những thiết bị kiên cố chẳng hạn như máy chạy thận. Bệnh nhân phải có nhiều khả năng phục hồi và quay trở lại cuộc sống bình thường ở các đảo sau khi được điều trị.

Đối với những người được gửi đến Hawaii, chương trình chi trả cho vé máy bay khứ hồi đến Honolulu và các chi phí khám chữa bệnh nội trú và ngoại trú. Chương trình không chi trả cho các thiết bị y tế dùng lâu dài, chi phí đi lại đến các phòng khám, hay tiền ăn

Mặc dù tất cả các đảo đều có thể tham khảo ý kiến với các bác sĩ ở Tripler nhưng chính phủ mỗi nơi phải cung cấp nhà ở tại Hawaii để có thể đưa bệnh nhân tới đây chữa bệnh. Hiện tại mới chỉ có chính phủ của Bang Pohnpei của FSM, Quần đảo Marshall và Palau là có sự hỗ trợ này.

Chính quyền Palau cung cấp nhà ở tại Hawaii cho tối đa tám bệnh nhân và tám thành viên gia đình tại mỗi thời điểm. “Chúng tôi hiện đang hoạt động hết công suất,” Bà Tanaka cho biết.

Chương trình đang tạm thời ngừng nhận bệnh nhân mới do đại dịch COVID-19 toàn cầu. Những bệnh nhân đã ở Hawaii đang tiếp tục được chăm sóc và sẽ trở về nhà sau khi hoàn tất liệu trình điều trị.

Các bác sĩ chuyên khoa tai mũi họng của Trung tâm y tế quân đội Tripler ở một phòng khám tại Palau vào năm 2016 và khám cho một bệnh nhân để xác định khả năng phẫu thuật. QUÂN ĐỘI HOA KỲ

Cơ hội học hỏi

Hơn 50 bác sĩ từ khắp các hòn đảo có thể giới thiệu bệnh nhân từ phòng khám của họ hoặc tham khảo ý kiến với các bác sĩ ở Tripler. Bằng cách này họ đã cung cấp những kinh nghiệm quý báu cho các bác sĩ thực tập tại đây vốn chưa được tiếp xúc với những chứng bệnh hiếm gặp này tại Hoa Kỳ”, ông Burnett cho biết. Nhiều bệnh nhân đến từ các đảo san hô bên ngoài đôi khi bị bệnh ung thư giai đoạn cuối với các khối u lớn ở đầu và nhẽ ra đã được điều trị từ sớm hơn rất nhiều nếu ở Hoa Kỳ. Tới Triple, ông Burnett nói “là cơ hội sống sót duy nhất cho các bệnh nhân này”.

Một số bệnh ung thư khác có liên quan tới một phong tục bản địa là nhai trầu. Nhiều cư dân trên đảo nhai trầu, tức là hạt từ một loại cây cọ. Người ta nghiền nhỏ hoặc thái mỏng quả cau và sau đó cuốn vào trong lá rồi phết vôi. Đôi khi thuốc lá được trộn thêm vào để tạo ra một chất sền sệt gây nghiện và gây ung thư. “Răng của người nhai trầu trở nên đỏ choét, xong rồi họ nhổ bã trầu ra và bã trầu có màu đỏ tươi,” ông Burnett nói. “Nó cực kỳ gây nghiện”.

Trẻ bị hở hàm ếch là những trường hợp phổ biến hay được chuyển tới khoa Tai Mũi Họng của Tripler. Bệnh ung thư miệng phổ biến ở Palau và các bang ở Yap và Pohnpei của FSM, nơi cả nam và nữ đều có phong tục nhai hỗn hợp trầu – thuốc lá theo như báo cáo của PIHCP do Person viết.

Chương trình y tế từ xa đặc biệt hữu ích trong việc khám cho bệnh nhân ung thư phụ khoa, bản báo cáo cũng cho biết. Phụ nữ bị sa tử cung và ung thư buồng trứng có cơ hội chữa lành được được điều trị trong chương trình. Trong một trường hợp, các bác sĩ phẫu thuật đã cắt bỏ một khối u nang buồng trứng lành tính nặng 90 pound ( khoảng 40 kg) từ một phụ nữ từ Quần đảo Marshall.

Đôi khi có những bệnh chỉ riêng có ở môi trường sống cụ thể. Ví dụ như có một cậu bé từ bang Kosrae của FSM, bị vấp vào một tàu dừa (gai chôn dưới đất) và bị rách khí quản. Hiện tượng khí thũng đe dọa tới tính mạng xuất hiện trước khi một bác sĩ phẫu thuật nhi khoa ở Tripler thực hiện ca mổ. Đứa trẻ về nhà khỏe mạnh một tuần sau khi phẫu thuật.

Đổi đời

Khi bệnh nhân được điều trị thành công – dù thông qua khám bệnh qua điện thoại và web hoặc tới khám trực tiếp tại Tripler – mối quan hệ gắn bó trọn đời được hình thành giữa người chăm sóc và bệnh nhân. “Những bệnh nhân từ 20 năm trước tìm tôi trên Facebook, ”ông Burnett nói. “Chúng tôi chứng kiến một số trường hợp rất khó tin Những bệnh nhân này sẽ được nhớ mãi.”

Takada quay trở lại Palau vào tháng 10 năm 2019 và gặp một nam sinh trung học đã từng điều trị bệnh tim tại Tripler khi cậu ta mới được 3 tuổi. “Cậu ta nói,‘ Cô có nhận ra cháu không? Bây giờ cháu chơi bóng rổ. Mẹ cháu nói hồi xưa cháu là bệnh nhân của cô, ” Takada kể. Những trải nghiệm này làm cho công việc trở nên rất có ý nghĩa. “Chúng tôi có những bệnh nhân đã điều trị ở đây 20 năm trước để chứng thực cho chương trình này,” cô nói. “Và những mối quan hệ tôi có với các bác sĩ ở đây cũng đã phát triển trong những năm qua. Họ làm tôi thấy mình trở thành một phần của cái gì đó lớn hơn.”

Bác sĩ Gregory Dever, một bác sĩ nhi khoa ở Palau, nhớ lại trường hợp một cậu bé vào phòng cấp cứu ở Bệnh viện Quốc gia Belau với triệu chứng đau đầu. Ảnh chụp CT cho thấy một khối u nên trường hợp này được chuyển đến trang web của PIHCP để đọc hình ảnh. Chẩn đoán bệnh là u màng não, một khối u phát triển từ màng bao quanh não và tủy sống.

Các bác sĩ tại Tripler đã loại bỏ khối u ác tính và cấy ghép một ống dẫn để giảm tích tụ dịch lỏng. Cậu bé cuối cùng đã được phẫu thuật lần thứ hai tại Tripler, theo lời kể của bác sĩ Dever, cựu giám đốc bệnh viện và các dịch vụ lâm sàng của Bộ Y tế Palau. Trong suốt gần một thập kỷ cho tới nay bệnh nhân này không cần phải quay lại Hawaii để điều trị bổ sung.

Nếu không có chương trình này, bác sĩ Dever nói, trường hợp này có thể đã có một kết quả hoàn toàn khác. “Đây chỉ là một câu chuyện nêu lên giá trị nhân đạo của chương trình đối với các đảo,” ông Dever nói. “Hoàn cảnh của gia đình bệnh nhân rất khiêm nhường. Gia đình rất cảm kích TAMC [Tripler] đã cứu mạng đứa trẻ và cậu bé đã có thể lớn lên để trở thành một chuyên gia tư vấn cai nghiện. ”  

Share