Hành trình đến Tự lực

Hành trình đến Tự lực

Viện trợ phát triển giúp các quốc gia Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự lực

ÔNG BRUCE MCFARLAND/Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ

Khi nghĩ về hỗ trợ phát triển nhiều chuyên gia quốc phòng ít khi nghĩ ngay về nó như một công cụ bảo vệ an ninh. Tuy nhiên, bất kỳ cuộc thảo luận chiến lược nào liên quan đến an ninh của các quốc gia trong khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương cuối cùng cũng đều quay trở lại các lĩnh vực quản trị, giáo dục, y tế, kinh tế, v.v. – các lĩnh vực nằm ngoài những hoạt động quốc phòng truyền thống. An ninh quốc gia phụ thuộc vào rất nhiều bình diện của xã hội.

Hoa Kỳ chia sẻ hướng nhìn chung với nhiều quốc gia khác mà có cùng quan điểm : một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương Tự do và Cởi Mở trong đó tất cả các quốc gia cùng phát triển thịnh vượng bên cạnh nhau với tư cách các quốc gia độc lập và có chủ quyền. Tuy nhiên, quốc gia nào cũng phải đương đầu với những mối đe dọa từ trong lẫn ngoài. Các thế lực xấu như các tổ chức tội phạm và khủng bố xuyên quốc gia, các thế lực độc tài đàn áp thường tìm cách gây bất ổn tại các quốc gia dễ bị tổn thương nhằm tước đoạt nguồn lực và chủ quyền, và biến những quốc gia này thành các nước phụ thuộc. Mối nguy này làm suy yếu an ninh, sự thịnh vượng và cơ hội cho tất cả mọi người ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Tất cả các quốc gia trong khu vực đều cảm nhận được những hậu quả mà các thế lực xấu này gây ra. Chính quyền mỗi quốc gia phải cùng nhau chống lại những mối nguy này, cũng như cần hợp tác với nhau để chống lại những mối đe dọa an ninh truyền thống. Các gói hỗ trợ phát triển nếu được sử dụng một cách có hiệu quả thì có thể mang lại những lợi ích khác ngoài việc làm giảm đi nỗi khổ của người dân. Nó cũng có thể được sử dụng để làm vững chắc các cộng đồng và quốc gia khi chống lại những tác động xấu.

Hành trình tự lực là thuật ngữ mà Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) sử dụng để mô tả cách làm việc với các quốc gia đối tác để hỗ trợ các quốc gia này trên con đường phát triển của chính mình. Cách tiếp cận này dựa trên kinh nghiệm sâu sắc mà USAID đã tích lũy được trong suốt quá trình 50 năm thúc đẩy tiến bộ toàn cầu thông qua việc sử dụng nguồn viện trợ nước ngoài của Hoa Kỳ như một chất xúc tác cho sự phát triển. Viện trợ tạo ra tác động lớn nhất khi có sự cam kết và năng lực của người dân, cộng đồng, khối tư nhân và chính phủ của nước đối tác. Phần lớn những việc USAID làm là hỗ trợ các quốc gia đối tác nhận viện trợ thông qua việc củng cố sự cam kết và năng lực của họ, giúp họ xác định được mục tiêu và lộ trình của mình cũng như giúp bồi đắp tính tự lực và khả năng tự phục hồi. 

USAID định nghĩa tính tự lực là khả năng tự lập kế hoạch, chi trả và thực thi các giải pháp để vượt qua những thách thức trong quá trình phát triển của nước sở tại, cũng như sự quyết tâm để giải quyết những vấn đề này một cách hiệu quả, toàn diện và có trách nhiệm. Định nghĩa này là nền tảng cho cách tiếp cận hỗ trợ phát triển cho nước ngoài, theo kinh nghiệm thực tế và dựa vào những giá trị cốt lõi trong hoạt động của USAID. Khi các quốc gia đạt được khả năng tự lực cao hơn thì họ sẽ có khả năng định ra con đường phát triển của riêng mình và có thể xoay sở để vượt qua những thách thức sẽ gặp phải. Tính tự lực bao gồm khả năng tự phục hồi, mà USAID định nghĩa là khả năng của người dân, hộ gia đình, cộng đồng, quốc gia và hệ thống trong việc giảm nhẹ hậu quả, thích ứng và phục hồi sau các cú sốc và áp lực theo hướng giảm bớt đi sự dễ bị tổn thương lâu dài và tạo điều kiện cho sự phát triển của tất cả các thành viên. 

Tính tự lực và khả năng tự phục hồi là những thành tố chủ chốt trong mô hình của USAID. Điều này thật dễ hiểu: Hãy nhìn vào những quốc gia ổn định và thành công nhất trên thế giới. Tại những nước này, người dân khỏe mạnh, giàu có, được giáo dục tốt và tham gia vào một nền kinh tế năng động, cởi mở trong khi chính quyền có năng lực và luôn đáp ứng các nhu cầu của công dân. Mặt khác, tại những nơi người dân chật vật và nền kinh tế suy thoái thì kết quả tất yếu là bất ổn và khốn khó. Ở nơi nào chính phủ không phục vụ được toàn bộ dân số thì tình trạng bất ổn sẽ xuất hiện và nếu không được giải quyết thì cuối cùng sẽ dẫn tới bất an và hỗn loạn. 

Về lâu dài, sự ổn định bền vững trong khu vực phụ thuộc vào tất cả các quốc gia cùng tồn tại bình đẳng trong sự hiểu biết chung về pháp trị, được thực hiện toàn bộ chủ quyền của mình và theo đuổi những tiềm năng họ tự quyết. Cạnh tranh lành mạnh và các thị trường mở, tự do và công bằng – cả trong lĩnh vực thương mại lẫn ý tưởng – sẽ cân bằng mối quan hệ giữa các cộng đồng và quốc gia để đảm bảo sự ổn định và thịnh vượng. An ninh quốc gia và quốc tế đòi hỏi mỗi quốc gia phải vượt qua những điểm yếu của mình và trở thành một quốc gia có chủ quyền, độc lập, kiên cường, tự chủ được yêu mến bởi tất cả các nhóm cộng đồng trong quốc gia đó.

USAID cụ thể hóa cách tiếp cận này thông qua bản đồ phát triển của quốc gia, một công cụ trực quan chính mà USAID sử dụng để đánh giá mức độ tự lực của một quốc gia nhất định. Bản đồ này sử dụng 17 chỉ số của bên thứ ba, các chỉ số đều công khai và có sẵn để nắm bắt các khái niệm đa chiều về cam kết và năng lực. Mỗi năm USAID đều tổng hợp bản đồ phát triển quốc gia cho tất cả 137 nước có thu nhập thấp và trung bình theo xếp hạng của Ngân hàng Thế giới. Những bản đồ công khai và miễn phí này có thể xem được tại https://selfreliance.usaid.gov/. 

Những bản đồ này được dùng để đánh giá vị trí của mỗi quốc gia trên hành trình phát triển của mình. Việc đối thoại với chính phủ, khu vực tư nhân, xã hội dân sự và các bên liên quan khác giúp tăng thêm sự phong phú trong cách hiểu về quỹ đạo của một đất nước. Từ đó, USAID có thể sử dụng tất cả các đòn bẩy có sẵn để đẩy nhanh tiến độ phát triển. Tự lực tài chính và sự tham gia của khu vực tư nhân là hai hướng tiếp cận đặc biệt quan trọng. Tự lực tài chính là một cách tiếp cận giúp tăng cường khả năng huy động và quản lý nguồn lực của một đất nước, còn sự tham gia của khu vực tư nhân thúc đẩy sự phát triển của thị trường và tăng cường các giải pháp phù hợp với nhu cầu của thị trường đối với những thách thức trong quá trình phát triển. Khi các chương trình và hoạt động cụ thể được thực thi để đạt được những kết quả này và khả năng tự lực của quốc gia bắt đầu lớn mạnh, USAID tham gia cùng với chính phủ của nước sở tại để tập trung vào việc xây dựng cam kết và năng lực, củng cố mối quan hệ đối tác.

Mặc dù điều tối quan trọng là các quốc gia và xã hội phải xác định con đường tự lực của mình nhưng kinh nghiệm tại USAID cho thấy là một số lộ trình hoạt động hiệu quả hơn nhiều so với những lộ trình khác. Các giải pháp dựa trên nhu cầu của thị trường và thu hút sự tham gia của khu vực tư nhân có xu hướng bền vững hơn các khoản đầu tư một lần chỉ đáp ứng được nhu cầu trước mắt. Sử dụng các phương pháp phát triển toàn diện ngay từ đầu nhận được những kết quả tích cực nhanh hơn và thúc đẩy sự tham gia của toàn xã hội. Bắt đầu với những giải pháp có tính minh bạch và dễ truy trách nhiệm đồng thời duy trì những nguyên tắc này ở tất cả các cấp chính quyền và xã hội cũng giúp đẩy mạnh thành công. Xây dựng nhân sự và năng lực của các tổ chức trong toàn bộ nền kinh tế, xã hội dân sự, chính phủ và toàn dân là việc rất quan trọng để cân bằng các giải pháp để đảm bảo chúng trở thành những thói quen lâu dài.   

Để bảo vệ an ninh ở khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, những chương trình hỗ trợ phát triển bổ trợ cho các giải pháp quốc phòng và ngoại giao. Trong sự đan dệt những nỗ lực của Hoa Kỳ, các đồng minh và các đối tác cùng chí hướng, cách tiếp cận hành trình tự lực của USAID giúp hạn chế các mối đe dọa ngay tại gốc rễ, đẩy mạnh quan hệ thương mại và kinh tế, nâng cao tự do và dân chủ, đồng thời tạo ra những mối quan hệ được tin tưởng để đảm bảo các đối tác và đồng minh sẽ cùng sát cánh với bên gặp khó khăn khi thảm họa xảy ra. Xét cho cùng, mục đích của những chương trình viện trợ nước ngoài của USAID là chấm dứt nhu cầu cho sự tồn tại của nó. Khi mỗi quốc gia và vùng lãnh thổ thành công thì tất cả mới có thể thành công. 

Ông Bruce McFarland là cố vấn phát triển cấp cao của USAID cho Bộ Tư lệnh khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương của Hoa Kỳ. Mặc dù ý kiến ​​được trình bày là của riêng tác giả, bài viết này được chuyển thể từ khung chính sách của USAID.


Hoa Kỳ tăng cường viện trợ cho các quốc đảo ở Thái Bình Dương

Nhân viên của DIỄN ĐÀN

Hoa Kỳ có một cam kết lâu dài với các nước láng giềng và bạn bè ở khu vực Thái Bình Dương-Ấn Độ Dương trong việc thúc đẩy một khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương hòa bình, Tự do và Rộng Mở. Các mối quan hệ và liên kết trên khắp các đảo Melanesia, Micronesia và Polynesia có tầm quan trọng ngày càng tăng đối với Hoa Kỳ.

Trong cuộc họp tháng 9 năm 2019 với các nhà lãnh đạo của các đảo Thái Bình Dương tại Đại hội đồng Liên hợp quốc, Ngoại trưởng Hoa Kỳ Mike Pompeo công bố khoản hỗ trợ mới 65 triệu đô la Mỹ bên ngoài khoản 36,5 triệu đô đã công bố tại Diễn đàn quần đảo Thái Bình Dương lần thứ 50 một tháng trước đó. Bên cạnh những cam kết kể trên, Hoa Kỳ còn đầu tư 350 triệu đô la Mỹ mỗi năm cho các dự án, chương trình hỗ trợ và các hoạt động để xây dựng một tương lai thịnh vượng hơn cho khu vực, theo Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

“Hoa Kỳ đã và sẽ tiếp tục hợp tác với các đảo ở Thái Bình Dương để giải quyết các thách thức trên bình diện toàn cầu và trong khu vực, bao gồm thúc đẩy an ninh và ổn định trong khu vực, nâng cao tăng trưởng bền vững, giải quyết các thách thức môi trường, ứng phó với thiên tai và tăng cường mối quan hệ giao lưu giữa các dân tộc, ” Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết.

Theo Cam kết Thái Bình Dương, là một phần trong chiến lược Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương, Hoa Kỳ đang cam kết hỗ trợ mới hơn 100 triệu đô la Mỹ cho khu vực này, với Cơ quan Phát triển Quốc tế Hoa Kỳ (USAID) cung cấp hơn 63 triệu đô la Mỹ cho các chương trình mới, tăng gấp đôi mức hỗ trợ phát triển so với những năm trước, theo như thông tin từ bộ Ngoại giao Hoa Kỳ.

Dưới đây là những hạng mục dự chi mà Bộ Ngoại giao Hoa kỳ cho biết sẽ sử dụng trong việc liên kết với Thái Bình Dương:

  • Cải thiện khả năng chống chịu với các thách thức môi trường: Hoa Kỳ dự định hỗ trợ 10 triệu đô la Mỹ để giúp cho công tác phòng chống thiên tai, dự báo thời tiết và giải quyết những thách thức môi trường trong khu vực Thái Bình Dương. “Hoa Kỳ công nhận việc giải quyết suy thoái môi trường và biến đổi khí hậu là một ưu tiên ở Thái Bình Dương do mối đe dọa từ mực nước biển dâng cao và đây là khu vực dễ chịu ảnh hưởng của thiên tai ”, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết.
  • Xây dựng cơ sở hạ tầng kiên cố và mở rộng kết nối: Hoa Kỳ cam kết khoản viện trợ ngay lập tức là 23 triệu đô la Mỹ vào cuối năm 2019 để đưa điện tới Papua New Guinea và đang làm việc với Úc, Nhật Bản và New Zealand để cung cấp điện cho tối thiểu 70% khu vực Thái Bình Dương mở rộng từ nay đến năm 2030. USAID cũng sẽ cung cấp 7,5 triệu đô la Mỹ để giúp mở rộng kết nối băng thông rộng trên các quốc đảo Thái Bình Dương.
  • Tăng cường quản trị hiệu quả: Là một phần của Sáng kiến Ấn Độ Dương -Thái Bình Dương ​​minh bạch, Hoa Kỳ sẽ cung cấp 15 triệu đô la Mỹ “để thúc đẩy quản trị hợp lý, công bằng và nhạy bén trong khu vực để trao quyền cho công dân, giúp chống tham nhũng và củng cố quyền tự chủ của các quốc gia”. Trung tâm Liên Kết Toàn Cầu của Bộ Ngoại giao cũng đang làm việc để tăng cường tập huấn cho báo chí và truyền thông địa phương.
  • Tăng cường an ninh hàng hải:USAID sẽ cung cấp tối đa 7,5 triệu đô la để giúp các đảo ở Thái Bình Dương ngăn chặn các hoạt động đánh bắt cá bất hợp pháp, không trình báo và không đúng quy định trong vùng đặc quyền kinh tế của họ.
  • Tăng cường hợp tác an ninh: Bộ Ngoại giao sẽ cử cố vấn tới Fiji, Palau và Quần đảo Solomon để nâng cao an ninh. Ở Fiji, một cố vấn về chính sách chiến lược và lập kế hoạch cải cách quốc phòng sẽ làm việc trong Bộ Quốc phòng của Fiji. Tại Palau, một cố vấn làm việc trong Bộ phận thực thi pháp luật Hàng Hải của Bộ Tư pháp sẽ hỗ trợ vận hành Trung tâm Luật Hàng hải mới. Ở quần đảo Solomon, một cố vấn làm việc trong Lực lượng Cảnh sát Hoàng gia Quần đảo Solomon thuộc Bộ Cảnh sát và An ninh Quốc gia sẽ tư vấn cho việc tăng cường quản trị và an ninh hàng hải.
  • Xây dựng năng lực số: Hoa Kỳ đã tổ chức một buổi thực hành xây dựng năng lực vào tháng 8 năm 2019 cho các đảo ở Thái Bình Dương về việc phát triển chiến lược mạng quốc gia, quản lý rủi ro và ứng phó với sự cố cũng như quản lý đường truyền băng thông rộng và kết nối kỹ thuật số.

Các hoạt động của USAID ở Bangladesh bồi đắp tiềm năng của học sinh, đặc biệt là những em đến từ các gia đình có hoàn cảnh khó khăn. USAID

“Hoa Kỳ luôn và sẽ mãi là một quốc gia Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương,” theo một báo cáo của Bộ Ngoại giao tháng 11 năm 2019 với tiêu đề, “Một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và cởi mở: Nâng cao tầm nhìn chung.” “Chúng tôi cam kết duy trì một khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương tự do và cởi mở, trong đó tất cả các quốc gia lớn nhỏ, đều được bảo đảm về chủ quyền và có thể theo đuổi tăng trưởng kinh tế phù hợp với luật pháp quốc tế và những nguyên tắc cạnh tranh bình đẳng. Chúng tôi sẽ cạnh tranh mạnh mẽ với những nỗ lực nhằm hạn chế quyền tự trị và quyền tự do lựa chọn của các quốc gia Ấn Độ Dương- Thái Bình Dương.”   

Share