ญี่ปุ่นส่งเสริมสถานภาพของตนในไต้หวัน

ญี่ปุ่นส่งเสริมสถานภาพของตนในไต้หวัน

ฟีลิกซ์ คิม

ญี่ปุ่นแสดงการสนับสนุนไต้หวันอย่างต่อเนื่องเมื่อเผชิญกับภัยคุกคามจากสาธารณรัฐประชาชนจีน ข้อความแสดงการสนับสนุนจากรัฐบาลญี่ปุ่นในเอกสารทางการและแถลงการณ์ของรัฐบาลไม่ได้รวมถึงคำมั่นสัญญาที่จะปกป้องไต้หวันทางด้านการทหาร แต่จุดยืนของญี่ปุ่นกำลังได้รับการแสดงออกอย่างเฉพาะเจาะจงและบ่อยครั้งกว่าในอดีต

บรรดานักวิเคราะห์กล่าวว่า เหตุการณ์ดังกล่าวส่งสัญญาณไปยังรัฐบาลไต้หวันและรัฐบาลจีนว่ารัฐบาลญี่ปุ่นมีความกังวลเกี่ยวกับภัยคุกคามของจีนที่มีต่อไต้หวัน ในขณะที่การรุกรานของจีนแผ่ขยายไปทั่วทั้งภูมิภาคอินโดแปซิฟิก

ญี่ปุ่นได้แสดงการคัดค้านอย่างเป็นทางการต่อความพยายามเพียงฝ่ายเดียวของจีนในการเปลี่ยนแปลงสถานะปัจจุบันในภูมิภาคนี้ ทั้งในทะเลจีนใต้และทะเลจีนตะวันออก ซึ่งเป็นพรมแดนแบ่งแยกไต้หวัน ตลอดจนตามแนวชายแดนหิมาลัยของอินเดียกับจีน สมุดปกขาวฉบับล่าสุดของกระทรวงกลาโหมญี่ปุ่นที่เผยแพร่เมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2564 ระบุชื่อประเทศไต้หวันเป็นครั้งแรกในรอบ 30 ปี “การรักษาเสถียรภาพของสถานการณ์ในบริเวณรอบ ๆ ไต้หวันมีความสำคัญต่อความมั่นคงและเสถียรภาพของญี่ปุ่นในประชาคมโลก” ตามที่ระบุในสมุดปกขาว

ไต้หวันถือว่ามีความสำคัญต่อรัฐบาลญี่ปุ่นในทางยุทธศาสตร์ โดยมีฐานะเป็นผู้จัดหาสารกึ่งตัวนำรายใหญ่สำหรับเศรษฐกิจของญี่ปุ่น ช่องแคบลูซอนทางใต้เป็นเส้นทางเดินเรือที่สำคัญสำหรับเรือบรรทุกพลังงานที่ญี่ปุ่นจำเป็นต้องใช้เพื่อขับเคลื่อนบริษัทและบ้านเรือน ตามรายงานของบลูมเบิร์ก ขณะที่ไต้หวันปกครองโดยรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งตามระบอบประชาธิปไตยและดูแลกองทัพอิสระของตนเอง แต่จีนอ้างว่าไต้หวันเป็นดินแดนของตน

ดิแอสโซซิเอทเต็ด เพรส รายงานว่า รัฐบาลจีนได้ดำเนินการเที่ยวบินทางทหาร 149 ครั้งในบริเวณใกล้ ๆ กับชายฝั่งตะวันตกเฉียงใต้ของไต้หวันเมื่อต้นเดือนตุลาคม พ.ศ. 2564 ซึ่งกระตุ้นให้ไต้หวันเร่งเสริมกองกำลังป้องกันประเทศของตน นายโนบุโอะ คิชิ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมญี่ปุ่น กล่าวหลังจากที่จีนดำเนินกิจกรรมที่คล้ายคลึงกันในเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2564 ว่า สันติภาพและเสถียรภาพของไต้หวัน “เชื่อมโยงโดยตรงกับญี่ปุ่น” และกระทรวงกลาโหมของไต้หวันเฝ้าติดตามความสัมพันธ์ระหว่างจีนและไต้หวันอย่างสม่ำเสมอ

นายคิชิเดินทางไปไต้หวันเมื่อเดือนกันยายน พ.ศ. 2563 เพื่อเข้าร่วมพิธีรำลึกถึงนายหลี่ เติงฮุย อดีตประธานาธิบดีไต้หวัน เมื่อเดือนเมษายน พ.ศ. 2564 นายคิชิได้แสดงความกังวลต่อความเป็นไปได้ที่จีนจะยึดครองเกาะไต้หวัน ขณะเดินทางเยือนโยนางุนิ ซึ่งเป็นเกาะญี่ปุ่นที่อยู่ใกล้ไต้หวันมากที่สุด นายยาสึฮิเดะ นากายามะ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงกลาโหมญี่ปุ่น กล่าวในงานของสถาบันฮัดสันเมื่อเดือนมิถุนายน พ.ศ. 2564 ว่า ญี่ปุ่นและไต้หวัน “สนิทสนมกันมาก” และเป็น “พี่น้องกัน” (ภาพ: นายโนบุโอะ คิชิ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมญี่ปุ่น (ซ้าย) พบปะกับนางไช่ อิงเหวิน ประธานาธิบดีไต้หวัน ใน พ.ศ. 2559)

“เจ้าหน้าที่ญี่ปุ่นเฝ้าสังเกตกิจกรรมของจีนโดยเจาะจงไปที่มณฑลซินเจียง อินเดีย ฮ่องกง และทะเลจีนใต้ พวกเขาพบว่าจีนมีความเคลื่อนไหวในทุกพื้นที่ และยังพบว่าจีนเร่งผลักดันการดำเนินการเพื่อต่อต้านไต้หวันอย่างแท้จริงอีกด้วย” ดร. เจฟฟรีย์ ฮอร์นัง นักวิเคราะห์กิจการกลาโหมที่แรนด์ คอร์ปอเรชัน กล่าวกับ ฟอรัม “ข้อเท็จจริงที่ญี่ปุ่นกล่าวต่อสาธารณะว่าไต้หวันมีความสำคัญต่อความมั่นคงของญี่ปุ่นนั้นแตกต่างออกไป และเป็นการส่งสัญญาณบางอย่าง”

ดร. ฮอร์นังอธิบายว่า การเปลี่ยนแปลงวาทศิลป์ดังกล่าวทำให้รัฐบาลจีนสังเกตเห็นว่าพันธมิตรหนึ่งของสหรัฐฯ ที่มีกองทัพขั้นสูงและมีอาวุธครบมือตระหนักถึงความสำคัญต่อความมั่นคงของตนเองในการรักษาสถานภาพในไต้หวัน

ฟีลิกซ์ คิม เป็นผู้สื่อข่าวสมทบของ ฟอรัม รายงานจากกรุงโซล ประเทศเกาหลีใต้

 

ภาพจาก: สำนักงานประธานาธิบดีไต้หวัน

หุ้น